Tôi sẽ không mở bài bằng “chuyển đổi số là tương lai”. Ai cũng nói câu đó, và ai cũng đúng theo kiểu… vô dụng.
Thứ tôi muốn bạn nhìn thẳng là 3.70%. NPL tại 30/09/2025 của OCB.
Trong ngân hàng, bạn có thể kể một câu chuyện đẹp đến mức nào cũng được. Nhưng nếu nợ xấu không chịu đi xuống, thị trường sẽ không vỗ tay. Nó sẽ lùi lại, khoanh tay, và hỏi: “Ai trả hóa đơn?”
OCB đang nằm đúng giữa một màn turnaround kiểu khó chịu: doanh thu lõi có dấu hiệu hồi, máy số hóa chạy mượt, nhưng cái bóng NPL vẫn đè lên định giá.
3.70%: con số làm thị trường… mất ngủ
Nếu tôi phải chọn một “neo” để nhớ về OCB giai đoạn này, đó là NPL 3.70%. Vì nó giải thích gần như mọi thứ: vì sao P/B quanh 0.92–0.99, vì sao câu chuyện số hóa nghe hay nhưng vẫn bị nghi ngờ, và vì sao chỉ cần một quý dự phòng tăng mạnh là mọi kỳ vọng phải viết lại từ đầu.
Điểm nghịch lý ở đây nằm ở chỗ: OCB đang làm những việc khiến doanh thu đi lên, nhưng lại chọn cách làm lợi nhuận tương lai khó đoán hơn. Ngân hàng chủ động giảm lãi suất cho vay cuối năm 2025, khiến NIM “giảm nhẹ”. Nói thẳng ra: OCB chấp nhận bớt phần “ăn ngay” để đổi lấy phần “ăn dài”.
Cách đánh đổi này không sai về mặt chiến lược. Toàn ngành đang chơi trò CASA và chi phí vốn. Nhưng nó làm rủi ro tập trung vào một điểm: nếu underwriting không đủ chặt, mở rộng tín dụng sẽ kéo theo nợ xấu mới, và khi đó bạn không còn quyền kể câu chuyện “tăng trưởng”.
Một chi tiết nữa khiến tôi không thể bỏ qua: tại Q3/2025, tăng trưởng tín dụng YTD 14.5% trong khi huy động 9.0%. Khoảng cách này có thể co lại, cũng có thể không. Nhưng nếu nó kéo dài, áp lực chi phí vốn (CoF) sẽ dai như đỉa, và NIM khó mà “tự hồi phục” bằng niềm tin.
Turnaround của OCB vì thế không phải kiểu “đẹp” như những slide IR. Nó là kiểu turnaround đòi bạn nhìn vào thứ xấu nhất trước, rồi mới nhìn vào thứ đẹp sau.
Cỗ máy số hóa đang chạy, nhưng nó có tạo ra tiền rẻ không?
Q4/2025, OCB ghi nhận Tổng thu thuần (TOI) 3,767 tỷ, tăng 17.1% YoY và 28.5% QoQ. Đây là con số hiếm khi xuất hiện nếu ngân hàng không mở được quy mô hoặc không cải thiện hiệu suất bán hàng.
Động cơ chính là thu nhập lãi thuần: NII đạt 2,482 tỷ. Tức là phần “xương sống” vẫn đang kéo.
Bây giờ đến đoạn thị trường hay nhầm: số hóa không phải để làm đẹp app. Số hóa, về bản chất, là bài toán giảm chi phí phục vụ + tăng tần suất giao dịch + kéo CASA.
OCB có dữ liệu để kể câu chuyện này:
- <strong>~98% giao dịch qua kênh số</strong>
- Người dùng OMNI tăng <strong>>20% YoY</strong>, giao dịch số tăng <strong>79%</strong>
- CASA cải thiện từ <strong>14.9% cuối 2024 lên 16.0% cuối Q3/2025</strong>
- OCB: Khi kẻ thất hứa bất ngờ ghi bàn gấp 3 (2026-01-07)
Nhưng “tăng giao dịch” không tự động biến thành “tiền rẻ”. Câu hỏi thực dụng hơn là: khách hàng dùng app của bạn để làm gì? Họ để tiền lại bao lâu? Bạn có bán thêm được dịch vụ phí, hay chỉ đang “subsidy” lãi vay để kéo khách?
Và đây là điểm strength cũng là gót chân Achilles: OCB càng quyết liệt tăng quy mô bằng cách hy sinh NIM, thì chất lượng tài sản càng phải sạch. Vì khi NIM mỏng đi, bạn không còn nhiều “đệm” để hấp thụ cú đấm dự phòng.
Lưu ý thêm: dữ liệu trích đoạn Q4/2025 hiện chưa cung cấp LNTT/LNST. Nghĩa là nhà đầu tư đang phải định hình câu chuyện dựa trên TOI, NIM và tín hiệu vận hành. Và khi thiếu con số lợi nhuận cuối cùng, thị trường thường chọn cách phòng thủ: định giá rẻ đi cho an toàn.
Cuộc chơi định giá: OCB đứng ở đâu so với ACB, TCB, MBB…?
OCB không cạnh tranh trong chân không. Nhìn quanh nhóm ngân hàng tư nhân như ACB, TCB, MBB, VPB, MSB, SHB, cuộc chơi đang xoay quanh 3 thứ: CASA, chi phí vốn, và kỷ luật rủi ro.
TCB hay MBB có lợi thế hệ sinh thái và tệp khách hàng lớn. ACB nổi tiếng với khẩu vị rủi ro “điềm tĩnh”. VPB là câu chuyện khác: tăng trưởng gắn với khẩu vị rủi ro cao hơn, đổi lại biến động cũng cao hơn.
OCB chọn đường giữa: “digital-led growth”, cố kéo CASA và trải nghiệm để giảm CoF. Về mặt ý tưởng, đây là đường hợp lý. Về mặt thực thi, nó không miễn phí: muốn tăng thị phần tín dụng, ngân hàng đã chủ động giảm lãi suất cho vay, tức là tự nén NIM.
Và vì thế, định giá P/B quanh 0.92–0.99 không hẳn là “món hời”. Nó có thể đơn giản là thị trường đang đặt cọc cho rủi ro NPL. Với OCB, câu chuyện re-rating không đến từ một bài PR số hóa. Nó đến từ việc chứng minh: NPL hình thành mới giảm, dự phòng không phình, và khoảng cách tín dụng–huy động không làm CoF leo thang.
Về mặt sở hữu, OCB có một điểm giúp câu chuyện “đỡ cô đơn”: Aozora Bank nắm 15% như cổ đông chiến lược. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài khoảng 21.83% (11/2025). Nhưng tôi cũng phải nói thật: hiện chưa có dữ liệu giao dịch nội bộ gần đây trong bộ nghiên cứu này để dùng làm “tín hiệu niềm tin” kiểu lãnh đạo mua vào.
Thanh khoản thì đủ để thị trường tham gia: trung bình 3 tháng khoảng 10.6 triệu cổ/phiên, tương ứng turnover xấp xỉ 0.398%/ngày trên lượng cổ phiếu lưu hành. Không quá đầm lầy, cũng không phải mã “muốn vào là vào”.
Nói cách khác: OCB có sân khấu, có khán giả, có câu chuyện. Nhưng để màn turnaround được tin, cần bằng chứng ở phần khó nhất: nợ xấu.
Khi bạn đầu tư ngân hàng, bạn không chỉ đầu tư vào tăng trưởng. Bạn đầu tư vào kỷ luật. Với OCB, nếu NPL từ 3.70% đi xuống một cách thuyết phục, câu chuyện số hóa sẽ có đất để biến thành định giá. Nếu không, P/B thấp chỉ là cách thị trường tự bảo vệ mình.
Câu hỏi tôi sẽ giữ cho quý tới không phải “app có thêm tính năng gì”, mà là: NPL formation và chi phí dự phòng đang kể câu chuyện nào?