Có một loại vận động viên mà huấn luyện viên vừa yêu vừa ghét: người có thể lực tốt, chạy nhanh, nhưng nặng cân đến mức mỗi bước tiến đều tốn gấp đôi năng lượng. SHB đang ở vị trí đó trên sàn chứng khoán.
Con số 36% - mức tăng trưởng lợi nhuận 9 tháng đầu năm so với cùng kỳ - là thứ khiến nhiều nhà đầu tư phải ngoái lại nhìn. Nhưng 70-100 triệu cổ phiếu giao dịch mỗi phiên cũng là thứ khiến họ phải suy nghĩ lại.
Khi 85% không chỉ là con số
12.235 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế sau 9 tháng. Nghe có vẻ trừu tượng cho đến khi bạn nhận ra: SHB đã hoàn thành 85% kế hoạch cả năm chỉ trong 3 quý.
Tôi đã xem lại lịch sử 3 quý liên tiếp của ngân hàng này. Q1 vượt 30% kế hoạch. 6 tháng tăng 30% so với cùng kỳ. 9 tháng tăng 36%. Đây không phải là sự phục hồi - đây là tăng tốc.
Động lực đến từ đâu? Mảng khách hàng doanh nghiệp đang kéo tàu. Trong khi nhiều ngân hàng chật vật với nợ xấu bất động sản, SHB dường như đã tìm được điểm cân bằng giữa tăng trưởng tín dụng và kiểm soát rủi ro.
Tổng tài sản dự kiến vượt 832 nghìn tỷ đồng. Vốn điều lệ sau đợt chia cổ tức cổ phiếu sẽ lên gần 46 nghìn tỷ. Những con số này đặt SHB vào nhóm ngân hàng quy mô lớn - không phải top đầu, nhưng đủ để được chú ý.
Nghịch lý của kẻ dẫn đầu thanh khoản
Đây là điều khiến tôi vừa thích thú vừa lo ngại về SHB: cổ phiếu này dẫn đầu thanh khoản toàn thị trường.
70-80 triệu cổ phiếu giao dịch mỗi ngày là bình thường. Có phiên vượt 100 triệu. Để so sánh, nhiều bluechip chỉ giao dịch vài triệu cổ phiếu mỗi phiên.
Thanh khoản cao nghĩa là bạn có thể mua bán dễ dàng. Nhưng nó cũng nghĩa là cổ phiếu "nặng mông" - cần một lượng tiền khổng lồ để đẩy giá lên. Giống như cố gắng đẩy một chiếc xe tải so với đẩy xe máy.
Điều này giải thích tại sao dù lợi nhuận tăng 36%, giá cổ phiếu vẫn đang nằm dưới các đường trung bình động. Xu hướng kỹ thuật ngắn hạn không ủng hộ phe mua.
Nhưng đây cũng chính là nơi cơ hội nằm. Nếu có một catalyst đủ mạnh - một tin tức đủ lớn - lượng tiền đổ vào SHB có thể tạo ra sóng đáng kể. Vấn đề là: catalyst đó là gì?
Wildcard mang tên M&A
Câu chuyện mà thị trường đang đồn đoán: SHB sẽ bán vốn cho đối tác chiến lược.
Tôi không biết tin đồn này có cơ sở đến đâu. Nhưng tôi biết một điều: trong lịch sử ngân hàng Việt Nam, mỗi khi có thông tin M&A chính thức, cổ phiếu thường tăng mạnh trong ngắn hạn.
SHB đang ở vị thế thú vị cho một thương vụ như vậy. Quy mô đủ lớn để hấp dẫn đối tác ngoại. Tăng trưởng đủ tốt để định giá cao hơn. Và quan trọng nhất - họ đang tăng vốn điều lệ, điều mà bất kỳ đối tác chiến lược nào cũng muốn thấy.
Nhưng đây là wildcard - có thể xảy ra, có thể không. Đặt cược vào M&A giống như đặt cược vào việc trời mưa ngày mai: bạn có thể đúng, nhưng bạn không kiểm soát được.
So với những người cùng đường
LPBank và MSB - hai đối thủ cạnh tranh trực tiếp trong phân khúc ngân hàng tầm trung.
Điểm khác biệt của SHB? Thanh khoản. Không ngân hàng nào trong nhóm này có lượng giao dịch hàng ngày như SHB. Điều này vừa là lợi thế (dễ mua bán) vừa là bất lợi (khó tăng giá).
Về chất lượng lợi nhuận, SHB đang cải thiện rõ rệt. Ba quý liên tiếp tăng trưởng trên 30% không phải là điều dễ dàng trong ngành ngân hàng - nơi mà một khoản nợ xấu có thể xóa sạch lợi nhuận cả quý.
Fitch xếp hạng SHB ở mức BB- với triển vọng ổn định. Không xuất sắc, nhưng đủ để yên tâm về sức khỏe tài chính.
Cái giá của sự hào hứng
Tôi cần nói thẳng về rủi ro.
Thứ nhất, pha loãng. SHB chia cổ tức 13% bằng cổ phiếu. Điều này tăng vốn điều lệ nhưng cũng tăng số cổ phiếu lưu hành. Nếu lợi nhuận không tăng tương ứng, EPS sẽ giảm.
Thứ hai, tính đầu cơ. Thanh khoản khủng đồng nghĩa với dòng tiền nóng. Khi dòng tiền này rút đi, giá có thể giảm nhanh như khi tăng.
Thứ ba, xu hướng kỹ thuật. Giá đang nằm dưới các đường MA. Điều này không có nghĩa cổ phiếu sẽ giảm tiếp, nhưng nó cho thấy phe mua chưa kiểm soát được cuộc chơi.
Trong ngành ngân hàng Việt Nam, tôi đã thấy nhiều cổ phiếu có câu chuyện đẹp nhưng giá vẫn đi ngang hàng năm trời. SHB có thể là ngoại lệ, nhưng cũng có thể không.
Câu hỏi thực sự không phải là SHB có tốt không - con số 36% đã trả lời. Câu hỏi là: bạn đang mua vì tin vào câu chuyện tăng trưởng dài hạn, hay vì sợ lỡ sóng M&A ngắn hạn? Hai động cơ này đòi hỏi hai chiến lược hoàn toàn khác nhau.