0.75x - đó là mức P/B mà thị trường đang trả cho MSB. Nói cách khác, bạn có thể mua 1 đồng tài sản ròng của ngân hàng này với giá 75 xu.
Trong một thế giới mà người ta sẵn sàng trả 2-3 lần giá trị sổ sách cho những cái tên "hot", MSB đang bị đối xử như một căn nhà cũ trong ngõ hẻm - ai cũng biết nó có giá trị, nhưng chẳng ai muốn dọn vào ở.
Câu hỏi đặt ra: Thị trường đang đúng, hay đang bỏ lỡ điều gì đó?
Bức tranh 9 tháng không hề xấu
4.901 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế sau 9 tháng. Con số này tương đương 72% kế hoạch cả năm. Nếu MSB là một học sinh, đây là đứa trẻ đạt 7.2 điểm khi kỳ thi mới đi được 3/4 chặng đường.
Tổng tài sản đạt khoảng 356.000 tỷ đồng, tăng 11% so với đầu năm. Không phải con số khiến ai phải nhảy dựng lên, nhưng cũng không phải thứ đáng lo ngại.
Điều thú vị nằm ở chiến lược. MSB đang đặt cược vào phân khúc SME - những doanh nghiệp vừa và nhỏ mà các ông lớn thường bỏ qua vì "không đủ lớn để quan tâm". Đây là sân chơi có biên lợi nhuận cao hơn, nhưng cũng đòi hỏi khả năng thẩm định rủi ro tốt hơn.
FiinRatings vừa công bố xếp hạng tín nhiệm A với triển vọng ổn định. Moody's cũng nâng hạng. Những tổ chức này không phải dạng dễ bị ấn tượng bởi slide PowerPoint đẹp.
Tại sao thị trường vẫn thờ ơ?
Tôi nghĩ có hai lý do chính.
Thứ nhất, tốc độ tăng trưởng tài sản của MSB trong 5 năm qua chỉ đạt CAGR 11.5%. So với những ngân hàng tăng trưởng 20-25% mỗi năm, MSB trông như một người đi bộ giữa đám đông chạy marathon.
Thứ hai, thị trường đang mê mẩn những câu chuyện tăng trưởng. Nhà đầu tư Việt Nam có xu hướng trả premium cho "tiềm năng" hơn là "ổn định". Một ngân hàng hoàn thành 72% kế hoạch không sexy bằng một ngân hàng hứa hẹn tăng trưởng 50% nhưng chưa chứng minh được gì.
Đây là nghịch lý quen thuộc trong đầu tư giá trị: Thị trường thường định giá thấp những thứ nhàm chán nhưng hiệu quả, và trả giá cao cho những thứ hào nhoáng nhưng chưa chắc chắn.
Rủi ro không thể bỏ qua
Phân khúc SME là con dao hai lưỡi. Khi kinh tế thuận lợi, đây là mỏ vàng. Khi kinh tế khó khăn, đây là nơi nợ xấu bùng phát đầu tiên.
Các doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam vốn mỏng manh. Một đợt suy thoái, một cú sốc chuỗi cung ứng, hay đơn giản là một vài khách hàng lớn phá sản - tất cả đều có thể khiến danh mục cho vay của MSB xấu đi nhanh chóng.
Cạnh tranh trong phân khúc này cũng ngày càng gay gắt. Các ngân hàng lớn đang "xuống núi" tìm kiếm tăng trưởng ở những nơi họ từng bỏ qua. MSB sẽ phải chứng minh lợi thế cạnh tranh của mình không chỉ là "đến trước", mà còn là "làm tốt hơn".
Góc nhìn của người ngoài cuộc
HSC đưa ra kỳ vọng tăng giá 23.3% với mục tiêu gần 14.000 đồng/cổ phiếu. Đây là quan điểm của một bên có lợi ích trong việc bạn giao dịch, nên hãy cân nhắc với một chút hoài nghi lành mạnh.
Điều đáng chú ý hơn là logic đằng sau: Nếu MSB được re-rate về mức P/B trung bình ngành (quanh 1.0x), cổ phiếu sẽ tăng khoảng 33% chỉ từ việc "bình thường hóa" định giá.
Nhưng "nếu" là từ nguy hiểm nhất trong đầu tư. Thị trường có thể sai trong thời gian dài hơn bạn có thể giữ vững niềm tin.
Điều tôi sẽ theo dõi
Quý 4 sẽ là bài kiểm tra quan trọng. MSB cần hoàn thành 28% kế hoạch còn lại để chứng minh đây không phải là "front-loading" - tức là dồn lợi nhuận vào đầu năm rồi đuối dần về cuối.
Biên lãi ròng (NIM) cũng là chỉ số cần theo dõi. Trong môi trường lãi suất biến động, khả năng duy trì NIM sẽ cho thấy sức mạnh thực sự của franchise.
Và quan trọng nhất: Dòng tiền khối ngoại. Khi nào nhóm bank mid-cap bắt đầu được quan tâm trở lại, MSB với định giá rẻ sẽ là một trong những lựa chọn đầu tiên.
Có một nguyên tắc trong đầu tư giá trị mà tôi luôn nhớ: Bạn không cần thị trường đồng ý với mình ngay lập tức. Bạn chỉ cần đúng, và đủ kiên nhẫn để chờ thị trường nhận ra điều đó.
MSB đang là bài test cho sự kiên nhẫn đó. Câu hỏi là: Bạn đang mua vì tin vào giá trị, hay chỉ vì nó "rẻ"? Hai điều này không giống nhau.