2.400 tỷ đồng.
Đó là LNTT của VPBankS trong Q3/2025, gấp gần 7 lần cùng kỳ và chiếm khoảng 26% LNTT hợp nhất của VPB. Nếu tôi phải chọn một con số để nhớ về VPB lúc này, đó là nó.
Và đây là nghịch lý: một ngân hàng đang kể câu chuyện “ít thâm dụng vốn hơn”, nhưng động cơ kéo toa lại đến từ thứ có thể đổi mood nhanh như trời Hà Nội tháng 3 — thị trường chứng khoán và margin.
Tăng tốc luôn khiến người ta phấn khích. Nhưng trên đường cao tốc, thứ giết bạn không phải là tốc độ. Mà là ảo giác rằng phanh cũng mạnh như ga.
Động cơ mới: VPBankS kéo toa
Nếu VPB từng được nhìn như một ngân hàng bán lẻ/SME “đánh trận” bằng tín dụng và NIM, thì Q3/2025 cho thấy một mảnh ghép khác đang giành mic. VPBankS ghi nhận gần 2.400 tỷ LNTT trong quý, và sau 9 tháng 2025 đạt khoảng 3.260 tỷ, gấp 4 lần cùng kỳ 2024.
Động lực nghe rất “đời”: cho vay ký quỹ và kinh doanh chứng khoán. Dư nợ margin của VPBankS gần 27.000 tỷ đồng, nằm top 3 toàn ngành, và còn dư địa tăng thêm khoảng 13.500 tỷ. Nói cách khác, hệ sinh thái VPB đang kiếm tiền nhiều hơn từ dòng chảy giao dịch của thị trường, không chỉ từ lãi vay truyền thống.
Tôi thích câu chuyện này vì nó thẳng: khi một ngân hàng có thêm nguồn lợi nhuận từ phí/dịch vụ và các công ty con, nó bớt phụ thuộc vào việc “xin room rồi giải ngân”. Và với môi trường lãi suất có xu hướng giảm, logic “dịch chuyển cơ cấu lợi nhuận” nghe hợp lẽ thường: lãi suất giảm hỗ trợ nhu cầu tín dụng, nhưng cũng làm NIM dễ bị ép nếu lãi cho vay rơi nhanh hơn chi phí huy động.
Nhưng tôi cũng không quên mặt trái. Margin là món ăn ngon, nhưng không dành cho người yếu tim. Thị trường đang xanh, lợi nhuận nhìn như máy chạy. Thị trường bị tát một cái, lợi nhuận có thể co lại nhanh hơn bạn kịp đọc báo cáo quý.
Tăng tốc không miễn phí
Một phần câu chuyện VPB nằm ở “bộ đệm vốn dày” và CAR bền vững, thứ cho phép ngân hàng chạy xa hơn khi chính sách mở đường. Kỳ vọng lớn là NHNN nới hoặc tiến tới giảm vai trò của hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng vốn mạnh. Nếu điều đó xảy ra, VPB có cửa đẩy tín dụng khi chu kỳ 2025–2026 ấm lên.
Nhưng tăng trưởng kiểu ngân hàng không bao giờ là miễn phí. VPB vẫn đối mặt ba cái giá.
Giá thứ nhất là NIM. Lãi suất giảm là con dao hai lưỡi: giúp khách vay dễ thở, nhưng ngân hàng phải “tái định giá” tài sản sinh lãi, trong khi cạnh tranh huy động không tự biến mất. Nếu NIM bị ép mạnh hơn kỳ vọng, tốc độ tăng lợi nhuận sẽ khó đi cùng tốc độ tăng quy mô.
Giá thứ hai là chi phí tín dụng. Các báo cáo nói chất lượng tài sản cải thiện, và đó là điều thị trường muốn nghe. Nhưng mảng tài chính tiêu dùng vốn dĩ là nơi rủi ro tín dụng cao hơn mặt bằng chung. Bạn có thể nhìn một quý đẹp, rồi bị một chu kỳ nợ xấu làm tỉnh hẳn. Trong ngân hàng, “tốt lên” thường diễn ra từ từ; “xấu đi” thường diễn ra trong một buổi sáng.
Giá thứ ba là câu chuyện ngân hàng 0 đồng. Cơ chế ưu đãi có thể tạo dư địa dài hạn, nhưng rủi ro tích hợp hệ thống và tài sản tiềm ẩn thì không ai tặng kèm hướng dẫn sử dụng. Nếu quá trình xử lý kéo dài hoặc phức tạp, chi phí dự phòng và chi phí cơ hội có thể ăn vào phần “tăng tốc” mà nhà đầu tư đang kỳ vọng.
Và còn một thứ rất Việt Nam: bất động sản. VPB có hiện diện trong chuỗi giá trị bất động sản. Nếu đầu tư công và bất động sản khu công nghiệp hồi đúng nhịp 2026, tín dụng và phí dịch vụ có thêm đất diễn. Nếu thị trường bất động sản hụt hơi trở lại, ngân hàng nào “gần” bất động sản hơn sẽ bị soi kỹ hơn.
Chưa kể tỷ giá USD/VND. Một cú căng của tỷ giá có thể làm doanh nghiệp xuất nhập khẩu co lại, kéo theo nhu cầu tín dụng ngoại tệ và chất lượng tài sản. Ngân hàng không sống trong chân không.
Về “ai đang cầm hàng”: dữ liệu giao dịch nội bộ/cổ đông lớn/room ngoại trong bộ nghiên cứu này là N/A, nên tôi không bịa. Thứ tôi nhìn được là thanh khoản: cuối 12/2025 đến đầu 01/2026 thường khoảng 14–23 triệu cổ phiếu/phiên quanh vùng 28,0–29,0 nghìn đồng/cp. Thanh khoản cao là con dao hai lưỡi: tốt cho vào/ra, nhưng cũng dễ thành sân khấu cho tâm lý đám đông và các cú “đạp–kéo” ngắn hạn.
Cuộc đua với TCB, MBB: tăng trưởng phải có bản sắc
Nếu đặt VPB cạnh TCB và MBB — hai cái tên thường được xếp cùng nhóm ngân hàng tư nhân đầu ngành — bạn sẽ thấy cuộc chơi không chỉ là “ai tăng nhanh hơn”, mà là “ai tăng theo cách bền hơn”.
TCB nổi tiếng với năng lực huy động và hệ sinh thái khách hàng doanh nghiệp; MBB có lợi thế quy mô và tệp khách hàng lớn, cộng thêm kỷ luật vận hành. VPB chọn một con đường khác: hệ sinh thái tài chính đa mũi, nơi ngân hàng mẹ có thể cross-sell, còn VPBankS trở thành động cơ lợi nhuận mới, ít thâm dụng vốn hơn tín dụng thuần.
Điểm mạnh nhất của VPB cũng có thể là gót chân Achilles. Khi bạn để một phần đáng kể lợi nhuận đi qua “cửa” thị trường chứng khoán, bạn chấp nhận tính chu kỳ như một phần DNA. Lúc thị trường sôi, VPB trông như chạy trên đường trơn mà vẫn vượt. Lúc thị trường nguội, câu chuyện tăng trưởng có thể bị kéo xuống vì đúng cái động cơ từng kéo nó lên.
Câu hỏi của tôi không phải “VPB có câu chuyện hay không”. Câu chuyện thì đang có, thậm chí rất dễ kể: tăng tốc nhờ VPBankS, kỳ vọng nới room tín dụng, và một tương lai có thể có IPO VPBankS.
Câu hỏi khó hơn: VPB có biến “tăng tốc” thành “thói quen” không, khi NIM bị thử lửa, chi phí tín dụng không chiều lòng người, và thị trường chứng khoán có thể đổi tính bất kỳ lúc nào?
Nếu bạn muốn theo dõi VPB theo kiểu ít cảm xúc hơn, tôi sẽ bám vào đúng những thứ thô ráp: (1) NHNN cấp room tín dụng 2026 ra sao, (2) chi phí dự phòng và chất lượng tài sản có thật sự cải thiện qua nhiều quý, (3) lợi nhuận từ VPBankS có giữ nhịp khi thị trường bớt hưng phấn, và (4) tiến độ câu chuyện ngân hàng 0 đồng đi theo hướng “ưu đãi” hay “gánh nặng”.
Tăng tốc là phần dễ gây nghiện. Phần khó là giữ tay lái khi đường đổi.
Và câu hỏi để ngỏ: bạn đang thích VPB vì bạn tin vào một hệ sinh thái kiếm tiền bền, hay vì bạn chỉ đang yêu cái ga của một quý quá đẹp?