37%: chạy nhanh ở ngân hàng không giống chạy nhanh ở ngành khác
Nếu tôi phải chọn một con số để nhớ về MBB năm 2025, đó là tín dụng +37% YoY, đưa quy mô lên hơn 1 triệu tỷ đồng. Trong ngành ngân hàng, tăng trưởng kiểu này không chỉ là “làm tốt”. Nó là một lời thách đố.
Vì ngân hàng có một nghịch lý rất đời. Bạn càng mở van tín dụng nhanh, bạn càng dễ làm đẹp lợi nhuận ngắn hạn. Nhưng bạn cũng càng dễ để lại “đống bát đĩa” cho các quý sau, khi nợ xấu và dự phòng bước vào phòng họp.
FY2025, MBB báo LNTT 34.3 nghìn tỷ, tăng 19% YoY. Kết quả này được mô tả là nhờ Q4/2025 “đột phá” và tăng trưởng mạnh ở cả khách hàng cá nhân lẫn doanh nghiệp.
Vấn đề là: thị trường không trả tiền cho quá khứ. Thị trường trả tiền cho thứ có thể lặp lại mà không bị phản tác dụng.
Bước sang 2026, câu chuyện MBB cố bán cho nhà đầu tư nghe rất rõ: “tăng nhanh nhưng chặt”, với TT14 và kỷ luật rủi ro. Tôi thích câu chuyện này vì nó không hứa hẹn màu hồng. Nó thừa nhận cái giá của tăng trưởng nóng, rồi cố chứng minh mình kiểm soát được cái giá đó.
Lợi thế thật: tệp 35 triệu khách hàng và chiếc máy “bán thêm”
Một ngân hàng muốn giữ nhịp tăng trưởng không thể chỉ dựa vào… may mắn chu kỳ. MBB có một thứ hữu hình hơn: tệp ~35+ triệu khách hàng, và tham vọng tiến tới 40 triệu. Đây không phải số để khoe. Đây là “mỏ” để khai thác phí, CASA, và bán chéo.
Tôi nhìn lợi thế cạnh tranh của MBB theo kiểu rất thực dụng: Bạn có thể copy app, copy khuyến mãi, copy sản phẩm tiền gửi. Nhưng bạn khó copy một tập khách hàng lớn đã quen dùng hệ thống, cộng với hệ sinh thái công ty con để “đẩy qua đẩy lại” sản phẩm.
Nếu 2026 giữ được kỳ vọng NIM ~3.9% (theo các báo cáo phân tích) nhờ cải thiện CASA và tăng tỷ trọng bán lẻ, thì tăng trưởng lợi nhuận có nền. Kỳ vọng ROE 2026 quanh ~22.9% cũng là con số đủ nói rằng MBB đang muốn chơi ở nhóm hiệu quả cao, không phải kiểu “tăng tài sản cho vui”.
Nhưng moat kiểu này có điều kiện đi kèm. Tệp khách hàng lớn chỉ là lợi thế khi ngân hàng không tự đốt mình bằng nợ xấu, và không “mua tăng trưởng” bằng cách hạ chuẩn tín dụng.
Vì vậy, tôi coi TT14 và câu chuyện quản trị rủi ro không phải phần phụ. Nó là phần lõi để lợi thế số hóa trở thành tiền thật.
Khoảng trống định giá: rẻ vì rủi ro, hay rủi ro vì rẻ?
MBB đang được gắn mác “định giá còn thấp”: P/E khoảng 7–8.5x, P/B khoảng 1.58x theo các nguồn tổng hợp. Nghe có vẻ hấp dẫn. Nhưng “rẻ” trong ngành ngân hàng đôi khi chỉ là cách thị trường nói: tôi chưa tin vào chất lượng tài sản.
Đây là nghịch lý thứ hai. Một ngân hàng có thể tăng trưởng rất nhanh, và chính vì tăng trưởng quá nhanh mà thị trường không dám trả giá cao. Rerating chỉ xảy ra khi tốc độ cao đi kèm bằng chứng “không vỡ”.
Về mặt hành vi, MBB có một lợi điểm: thanh khoản dày. Khối lượng giao dịch bình quân 10 ngày tương đương ~0.52% số cổ phiếu lưu hành mỗi ngày (spot khoảng ~0.27%/ngày). Với tổ chức, đây là kiểu “có thể vào/ra mà không phá giá”.
Còn phần “nội bộ mua bán”, dữ liệu lần này trống. Không có giao dịch nội bộ gần đây trong bộ nguồn cung cấp. Điều này không xấu, nhưng cũng không phải điểm cộng. Tôi sẽ không dựng niềm tin từ thứ mình không thấy.
So với các đối thủ như TCB hay VPB (thiên về câu chuyện riêng ở bán lẻ/biên), hay nhóm quốc doanh như VCB/CTG/BID (thiên về quy mô và nền vốn), MBB đang cố đứng ở giữa: tăng trưởng nhanh nhưng vẫn muốn giữ kỷ luật. Đứng ở giữa thì dễ bị soi: chỉ cần chất lượng tài sản trượt, thị trường sẽ lập tức kéo bạn về “nhóm rẻ”.
Những con số cần canh: NPL, nhóm 2, dự phòng và cái bẫy lãi suất
Nếu 2026 là “chu kỳ mới” của MBB, thì thước đo không phải là tín dụng tăng bao nhiêu nữa. Thước đo là: tín dụng tăng mà NPL có giữ dưới ngưỡng mục tiêu (<1.7% theo kế hoạch), và CAR có đứng vững (tối thiểu 9%) hay không.
Điểm nhạy cảm nằm ở chỗ tăng trưởng 2025 có nhắc tới yếu tố bất động sản. Nếu chu kỳ BĐS đảo chiều, hoặc lãi suất nhích lên làm khách vay đuối hơi, ngân hàng sẽ phải chọn: hy sinh lợi nhuận ngắn hạn để tăng dự phòng, hay cố giữ con số lợi nhuận và để rủi ro tích tụ.
Và đây là “gót chân Achilles” của câu chuyện rerating. Muốn thị trường trả P/B cao hơn, MBB phải chứng minh kỷ luật dự phòng. Nhưng trích lập mạnh thì lợi nhuận nhìn sẽ kém “đẹp” trong vài quý. Đôi khi làm đúng lại khiến giá cổ phiếu… khó chịu trong ngắn hạn.
Tôi cũng để ý một rủi ro kỳ vọng: có sự lệch giữa kế hoạch lợi nhuận và kỳ vọng từ các báo cáo phân tích. Khi kỳ vọng bị thổi phồng, chỉ cần kết quả “ổn” thôi cũng bị xem là thất vọng.
Câu hỏi cuối cùng tôi tự đặt ra cho MBB không liên quan P/E hay P/B. Nó quay lại đúng con số neo ban đầu: +37%. Tăng trưởng nhanh là kỹ năng. Nhưng trong ngân hàng, khả năng không để lại hóa đơn cho tương lai mới là bản lĩnh. Nếu bạn mua câu chuyện MBB, bạn đang đặt cược vào bản lĩnh đó, hay chỉ đang đặt cược vào tốc độ?