127.5 triệu. Đó là số cổ phiếu VCI dự kiến phát hành riêng lẻ trong năm nay.
Con số này không chỉ là một đợt huy động vốn thông thường. Nó là lời tuyên bố: VCI đang chuyển từ giai đoạn phục hồi sang tăng tốc toàn diện. Nhưng giữa lúc thị trường còn đang phân vân về hướng đi, việc "đổ thêm dầu vào động cơ" liệu có phải là nước cờ khôn ngoan?
Cỗ máy đang nóng lại
Mảng môi giới và cho vay của VCI tăng 138% so với cùng kỳ. Đây không phải con số ngẫu nhiên. Khi thanh khoản thị trường hồi phục, những công ty có room margin lớn sẽ hưởng lợi đầu tiên. VCI hiểu điều này, và họ đang chạy đua tăng vốn để mở rộng room.
Kế hoạch lợi nhuận trước thuế 2025 là 1.420 tỷ đồng - tăng 30% so với năm trước. Tham vọng, nhưng không viển vông nếu nhìn vào động lực đang có.
Điều thú vị là VCI không cố đua thị phần bán lẻ bằng mọi giá như một số đối thủ. Họ giữ vị thế số 1 về Investment Banking và tập trung vào hiệu quả tự doanh. Chiến lược này từng mang lại ROE vượt 25% trong quá khứ. FiinRatings xếp hạng tín nhiệm A- với triển vọng ổn định - không phải công ty nào cũng có được "giấy thông hành" này.
Bức tranh trái chiều
Nhưng tôi sẽ không trung thực nếu chỉ nói về mặt sáng.
Chi phí hoạt động của VCI đang tăng đáng kể - 686 tỷ đồng. Đây là dấu hiệu cần theo dõi. Khi chi phí chạy nhanh hơn doanh thu, biên lợi nhuận bị bào mòn. Và với mô hình kinh doanh phụ thuộc lớn vào tự doanh, VCI giống như một chiếc xe đua - nhanh khi đường thẳng, nhưng dễ mất lái ở khúc cua.
Mảng tự doanh (Prop Trading) là con dao hai lưỡi. Nó tạo ra lợi nhuận đột biến khi thị trường thuận lợi, nhưng cũng là nguyên nhân chính khiến bức tranh Q2/2025 còn "pha trộn". SSI hay HCM với mô hình thuần phí môi giới sẽ ổn định hơn trong những giai đoạn thị trường đi ngang.
Cuộc đua tăng vốn
Ngành chứng khoán đang phân hóa rõ rệt. Nhóm top đầu - VCI, SSI, HCM, VND - đều chạy đua tăng vốn để đón đầu chu kỳ nâng hạng thị trường. Đây là game mà người đến sau sẽ thiệt thòi.
VCI chọn phát hành riêng lẻ thay vì phát hành ra công chúng. Điều này có nghĩa họ đang tìm kiếm những nhà đầu tư chiến lược, những người sẵn sàng cam kết dài hạn. Câu hỏi là: ai sẽ mua, và ở mức giá nào?
Rủi ro pha loãng là có thật. 127.5 triệu cổ phiếu mới sẽ làm loãng EPS nếu lợi nhuận không tăng tương ứng. Nhưng nếu VCI dùng vốn mới để mở rộng room margin đúng lúc thanh khoản thị trường bùng nổ, hiệu ứng đòn bẩy sẽ bù đắp được sự pha loãng.
Proxy của thị trường
Có một cách đơn giản để hiểu VCI: đây là cổ phiếu high-beta, tương quan dương cực mạnh với VNIndex.
Khi VNIndex tăng, VCI thường tăng mạnh hơn. Khi VNIndex giảm, VCI cũng giảm sâu hơn. Điều này không tốt hay xấu - nó chỉ là đặc tính. Nếu bạn tin thị trường sẽ hồi phục mạnh trong 12-18 tháng tới, VCI là một trong những proxy tốt nhất. Nếu bạn nghĩ thị trường sẽ đi ngang hoặc giảm, đây không phải nơi để trú ẩn.
Giá trị giao dịch trung bình thị trường (ADTV) là chỉ số cần theo dõi. Khi ADTV vượt 20.000 tỷ đồng/phiên, mảng môi giới và cho vay của VCI sẽ được hưởng lợi trực tiếp. Hiện tại, con số này còn thấp hơn đáng kể.
Điều tôi sẽ theo dõi
Ba trigger quan trọng trong những quý tới:
Một là tin tức về ngày chốt và giá phát hành riêng lẻ. Giá phát hành sẽ cho thấy ban lãnh đạo định giá công ty thế nào, và ai là người sẵn sàng mua.
Hai là ADTV thị trường. Nếu thanh khoản tiếp tục cải thiện, mọi thứ sẽ dễ thở hơn cho VCI.
Ba là các deal IB lớn. VCI có thương hiệu "Ngân hàng đầu tư tốt nhất" lâu năm. Một thương vụ IPO hoặc M&A đình đám sẽ là catalyst mạnh.
Trong ngành chứng khoán, có một quy luật bất thành văn: những công ty dám đặt cược lớn vào đúng thời điểm thường thắng lớn. Nhưng "đúng thời điểm" chỉ biết được khi nhìn lại.
VCI đang đặt cược rằng 2025-2026 sẽ là giai đoạn bùng nổ của thị trường Việt Nam. Nếu họ đúng, 127.5 triệu cổ phiếu kia sẽ là nền tảng cho một VCI lớn hơn nhiều. Nếu họ sai, đó sẽ là bài học đắt giá về việc tăng tốc quá sớm.
Câu hỏi dành cho bạn: bạn đang đặt cược cùng phe với VCI, hay bạn nghĩ họ đang quá lạc quan?