Có một kiểu nhà hàng ở Sài Gòn mà tôi hay để ý: đông nghịt buổi sáng, vắng tanh buổi chiều. Chủ quán khoe doanh thu ngày tăng 50%, nhưng thực ra chỉ vì họ bán được nhiều hơn lúc 7 giờ sáng. Còn từ 11 giờ trở đi? Gần như không có khách.
SeaBank đang kể một câu chuyện tương tự trong năm 2025.
Con số 51% mà ít ai nhắc đến
Lợi nhuận trước thuế 9 tháng đầu năm 2025 của SSB đạt 6.739 tỷ đồng, tăng 49,5% so với cùng kỳ. Đây là con số đẹp, không cần bàn cãi. Nhưng nếu bạn dừng ở đó, bạn đang đọc một nửa câu chuyện.
Hãy nhìn kỹ hơn: riêng Q1/2025, SeaBank lãi 4.350 tỷ đồng. Nghĩa là trong 6 tháng còn lại (Q2 và Q3), ngân hàng này chỉ kiếm thêm được khoảng 2.389 tỷ - trung bình mỗi quý chưa đến 1.200 tỷ. Lợi nhuận Q2-Q3 chỉ bằng một phần ba so với Q1.
Điều gì đã xảy ra?
51% - đó là mức tăng chi phí lãi huy động trong Q3/2025. Khi ngân hàng phải trả nhiều hơn để giữ chân tiền gửi, biên lợi nhuận bị bào mòn. Doanh thu cho vay Q3 vẫn tăng 16%, nhưng chi phí đầu vào tăng nhanh gấp ba lần. Đây là bài toán mà không ngân hàng nào muốn giải.
Vị thế VN30 có đủ làm lá chắn?
SSB gia nhập rổ VN30 từ năm 2023, một vị thế mà nhiều cổ phiếu ngân hàng nhỏ hơn mơ ước. Điều này đồng nghĩa với dòng tiền ETF tự động chảy vào, thanh khoản được đảm bảo, và một mức sàn tâm lý cho giá cổ phiếu.
Nhưng vị thế VN30 không miễn nhiễm với thực tế kinh doanh. Trong tuần 9-13/9, SSB từng là một trong những mã giảm sâu nhất nhóm trụ cột. Thanh khoản co lại đáng kể. Thị trường đang định giá lại kỳ vọng.
Người nội bộ hiện nắm khoảng 65,6 triệu cổ phiếu, tương đương 2% vốn. Không quá cô đặc, nhưng cũng không phân tán. Điều đáng chú ý là trong giai đoạn giá giảm, chưa có giao dịch mua vào đáng kể nào từ ban lãnh đạo được ghi nhận gần đây.
Cuộc đua huy động vốn không có người thắng
TCB và VPB - hai đối thủ trực tiếp của SSB - cũng đang chịu áp lực tương tự. Cuộc cạnh tranh huy động vốn trong ngành ngân hàng năm nay giống như một cuộc đấu giá ngược: ai trả lãi suất cao hơn, người đó giữ được tiền gửi. Nhưng ai trả cao nhất, người đó cũng mất nhiều nhất.
SeaBank đã áp dụng chuẩn Basel II, III - điều này tạo nền tảng quản trị rủi ro tốt. Ngân hàng cũng được vinh danh về quản trị rủi ro xuất sắc trong các giải thưởng quốc tế. Nhưng quản trị rủi ro tốt không đồng nghĩa với việc miễn nhiễm trước chi phí vốn tăng.
Biên lợi nhuận đang bị thu hẹp. Đây không phải vấn đề riêng của SSB, nhưng với một ngân hàng đang được định giá dựa trên đà tăng trưởng, việc NIM co lại là tín hiệu cần theo dõi sát.
Câu hỏi cho Q4
Tôi không biết giá SSB sẽ đi về đâu trong 3 tháng tới. Nhưng tôi biết những gì cần quan sát.
Thứ nhất, chi phí lãi trong Q4 có giảm nhiệt không? Nếu NHNN nới lỏng chính sách tiền tệ, áp lực huy động sẽ giảm. Nếu không, Q4 có thể lặp lại kịch bản Q3.
Thứ hai, tăng trưởng tín dụng Q4 có đủ mạnh để bù đắp chi phí vốn? Ngân hàng cần cho vay nhiều hơn, với biên tốt hơn, để giữ được đà lợi nhuận.
Thứ ba, ban lãnh đạo có hành động gì không? Trong lịch sử, những đợt mua vào của người nội bộ thường là tín hiệu đáng tin cậy hơn bất kỳ báo cáo phân tích nào.
Lợi nhuận cả năm 2025 của SSB gần như chắc chắn sẽ tăng trưởng ấn tượng trên báo cáo - có thể 40-50% so với 2024. Nhưng đó là nhờ Q1 đã gánh phần lớn. Câu hỏi thực sự là: năm 2026 sẽ như thế nào, khi không còn mức nền thấp để so sánh, và chi phí vốn vẫn ở mức cao?
Đôi khi, con số đẹp nhất lại là con số che giấu nhiều nhất. Với SSB, 49,5% tăng trưởng lợi nhuận là sự thật. Nhưng 51% tăng chi phí vốn cũng là sự thật. Bạn chọn tin vào con số nào, sẽ quyết định bạn nhìn thấy cơ hội hay rủi ro.