45% — con số này đáng để bạn dừng lại một chút.
Đó là tỷ lệ sở hữu của DRG (Cao su Đắk Lắk - công ty mẹ) tại DRI sau đợt bán 11,59 triệu cổ phiếu trong nửa đầu năm 2025. Trước đó, con số là 60,84%. Nghĩa là ông chủ vừa tự nguyện từ bỏ quyền chi phối tuyệt đối.
Trong văn hóa kinh doanh Việt, khi chủ nhà bán bớt phần hùn, người ta thường hỏi: "Họ biết điều gì mà mình không biết?" Nhưng câu hỏi thú vị hơn là: "Ai đang mua, và họ kỳ vọng gì?"
Hai cơn gió thuận
DRI đang đứng ở điểm giao thoa hiếm có. Một bên là chu kỳ giá cao su phục hồi — nguồn cung thế giới thiếu hụt trong 4 tháng đầu năm 2025 đẩy giá lên. Bên kia là câu chuyện tái cấu trúc sở hữu khi công ty mẹ giảm tỷ lệ xuống dưới 51%.
Giá cao su là thứ DRI không kiểm soát được, nhưng lại quyết định phần lớn lợi nhuận. Đây là đặc điểm của doanh nghiệp hàng hóa — bạn không mua công ty, bạn đang đặt cược vào chu kỳ. Và chu kỳ cao su đang ở pha đi lên.
Quý 1/2025, doanh thu đạt 209 tỷ đồng. Kế hoạch cả năm là lợi nhuận 110,4 tỷ đồng, tương đương P/E khoảng 6,8 lần — thấp nhất trong nhóm cao su niêm yết.
PHR và
DPR đều giao dịch trên 11 lần.
Định giá rẻ có thể là cơ hội. Nhưng cũng có thể là thị trường đang định giá đúng rủi ro mà bạn chưa thấy.
Lợi thế từ Lào và gót chân Achilles
DRI có vùng trồng tại Lào với chi phí thấp hơn trong nước. Đây là lợi thế cạnh tranh thực sự — khi giá cao su tăng, biên lợi nhuận của DRI có thể mở rộng nhanh hơn đối thủ.
Nhưng lợi thế này đi kèm một rủi ro ít người để ý: đồng Kíp Lào. Năm 2024, đồng tiền này mất giá mạnh, tạo ra khoản lỗ tỷ giá đáng kể khi quy đổi về
VND. Nửa đầu 2025, Kíp Lào hồi phục phần nào, giúp giảm áp lực. Nhưng đây vẫn là biến số khó đoán.
Tôi thường nói với những người hỏi về cổ phiếu hàng hóa: bạn không chỉ cần đúng về giá hàng hóa, bạn còn cần đúng về tỷ giá, thời tiết, và cả chính sách của quốc gia sở tại. Quá nhiều biến số cho một quyết định đầu tư.
Câu chuyện thoái vốn
Quay lại con số 45%. Khi DRG giảm sở hữu xuống dưới 51%, họ mất quyền phủ quyết các quyết định quan trọng tại đại hội cổ đông. Điều này mở ra vài kịch bản.
Kịch bản một: DRG đang cơ cấu lại danh mục, bán bớt tài sản không cốt lõi để tập trung nguồn lực. Đây là động thái bình thường của một công ty mẹ.
Kịch bản hai: Có đối tác chiến lược đang tích lũy. 11,59 triệu cổ phiếu không phải con số nhỏ — ai đó phải mua. Nếu là quỹ đầu tư hoặc đối tác ngành, câu chuyện M&A có thể xuất hiện.
Kịch bản ba: Đơn giản là DRG cần tiền và bán ra thị trường. Lượng cung lớn này có thể tạo áp lực ngắn hạn lên giá nếu cầu không hấp thụ hết.
Tôi không biết kịch bản nào đúng. Nhưng tôi biết rằng khi cổ đông lớn bán mạnh, thanh khoản cải thiện là điều chắc chắn. Free float tăng lên, cổ phiếu dễ giao dịch hơn. Đây là tin tốt cho nhà đầu tư nhỏ lẻ muốn vào hoặc ra.
Rủi ro kép
Ngành cao su có đặc điểm: khi giá lên, ai cũng là thiên tài; khi giá xuống, ai cũng là nạn nhân. DRI không ngoại lệ.
Rủi ro thứ nhất là giá cao su đảo chiều. Nguồn cung thiếu hụt hiện tại có thể được bù đắp nếu các nước sản xuất lớn như Thái Lan, Indonesia tăng khai thác. Giá hàng hóa không bao giờ đi một chiều.
Rủi ro thứ hai là đồng Kíp Lào. Dù đang hồi phục, đây vẫn là đồng tiền của nền kinh tế nhỏ, dễ biến động. Một cú sốc tỷ giá có thể xóa sạch lợi nhuận từ giá cao su tăng.
Rủi ro thứ ba ít ai nhắc: thời tiết. Cao su là cây trồng, phụ thuộc vào mưa nắng. Một mùa khô kéo dài hoặc bão lũ bất thường có thể ảnh hưởng sản lượng khai thác.
So với
PHR hay
DPR — những doanh nghiệp có vùng trồng trong nước, ít rủi ro tỷ giá hơn — DRI rẻ hơn là có lý do. Thị trường không ngốc, họ chỉ định giá rủi ro khác nhau.
Điều tôi sẽ theo dõi trong các quý tới: ai là người mua lại phần vốn của DRG, và họ có kế hoạch gì với DRI. Nếu là đối tác chiến lược trong ngành, câu chuyện sẽ khác. Nếu chỉ là quỹ tài chính, đừng kỳ vọng thay đổi lớn.