Có một quy luật mà dân buôn cao su Tây Ninh thuộc nằm lòng: khi giá mủ lên, ai cũng là thiên tài. Khi giá xuống, mới biết ai đang cạo mủ bằng tay nghề thật.
TRC đang ở giai đoạn mà mọi thứ đều thuận chiều. Giá cao su tăng. Nhu cầu lốp xe bùng nổ. Thuế Mỹ không đụng đến. Doanh thu Q2/2025 nhảy vọt 46% so với cùng kỳ. Nhưng câu hỏi thực sự không phải "TRC có đang tốt không?" mà là "Thị trường đã trả giá bao nhiêu cho sự tốt đẹp này?"
46% - Con số đẹp hay cái bẫy?
Doanh thu 132 tỷ đồng trong quý, tăng 46% YoY. Đây là con số mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng mơ ước. Nhưng hãy tách nó ra.
Giá bán cao su tăng 8% so với cùng kỳ. Nhu cầu từ ngành sản xuất lốp xe trong nước tăng trưởng hai chữ số. Và quan trọng nhất - nền so sánh của năm trước thấp. Ba yếu tố này cộng lại tạo ra một cú bật hoàn hảo.
Vấn đề là: cả ba đều nằm ngoài tầm kiểm soát của ban lãnh đạo.
Giá cao su là hàng hóa toàn cầu, dao động theo cung cầu thế giới. Nhu cầu lốp xe phụ thuộc vào sức khỏe ngành ô tô. Nền thấp thì chỉ có một lần. Khi gió đổi chiều, TRC sẽ chạy bằng gì?
Lợi thế thực sự nằm ở đâu?
TRC sở hữu 13.373 ha đất trồng cao su, lớn thứ 5 trong các doanh nghiệp niêm yết. Trong đó, 6.410 ha nằm tại Campuchia - một lợi thế về chi phí nhân công và mở rộng diện tích.
Nhưng quy mô đất không phải moat. Đất không tự tạo ra lợi nhuận. Năng suất khai thác mủ, chi phí vận hành, và khả năng bán được giá mới là thứ quyết định.
Điểm sáng thực sự là cơ cấu doanh thu: 90% đến từ thị trường nội địa. Điều này giúp TRC tránh được rủi ro tỷ giá và biến động logistics quốc tế. Khi các nhà sản xuất lốp xe Việt Nam mở rộng công suất để đón đơn hàng dịch chuyển từ Trung Quốc, TRC là người hưởng lợi trực tiếp.
Thêm một yếu tố ít ai để ý: cao su thiên nhiên nằm ngoài danh mục thuế đối ứng từ Mỹ. Trong khi nhiều ngành xuất khẩu đang lo lắng về chính sách thuế quan, TRC được miễn nhiễm.
Ai đang nắm giữ TRC?
Cơ cấu sở hữu cô đặc. Công ty mẹ chiếm tỷ trọng lớn, đóng góp 59% doanh thu và 64% lợi nhuận hợp nhất năm 2024.
Tôi không tìm thấy giao dịch nội bộ đáng chú ý nào trong thời gian gần đây. Điều này có thể hiểu theo hai cách: ban lãnh đạo không thấy cần mua thêm vì đã nắm đủ, hoặc họ không thấy giá hiện tại đủ hấp dẫn để tích lũy.
Sự cô đặc có mặt tốt: ít bị pha loãng, quyết định nhanh. Nhưng cũng có mặt xấu: thanh khoản thấp, khó thoát hàng khi cần.
Định giá - Câu chuyện đã được kể hết?
Theo phân tích của VTSC, giá trị thực của TRC vào khoảng 61.000 đồng/cổ phiếu. Giá thị trường hiện tại đang cao hơn 15,57% so với mức này.
Nói cách khác, thị trường đã trả trước cho kỳ vọng tăng trưởng. Nếu giá cao su tiếp tục tăng, nếu nhu cầu lốp xe duy trì, nếu chính sách thuế không đổi - TRC vẫn có thể chạy tiếp. Nhưng đó là rất nhiều chữ "nếu".
Và có một tín hiệu cảnh báo: giá cao su đã bắt đầu hạ nhiệt từ cuối tháng 3/2025. Không phải sụp đổ, chỉ là hạ nhiệt. Nhưng với cổ phiếu cyclical, sự hạ nhiệt thường là khởi đầu của một xu hướng.
Bài học từ chu kỳ
Cổ phiếu hàng hóa có một đặc điểm: chúng tăng mạnh nhất khi mọi thứ đang tốt lên, không phải khi mọi thứ đã tốt. Khi giá cao su tăng từ đáy, TRC là cơ hội. Khi giá cao su đã tăng và bắt đầu đi ngang, TRC trở thành canh bạc.
Tôi không biết giá cao su sẽ đi về đâu trong 6 tháng tới. Không ai biết. Nhưng tôi biết rằng khi thị trường đã trả giá cao hơn 15% so với giá trị thực, phần thưởng cho việc đúng sẽ nhỏ hơn hình phạt cho việc sai.
Nếu bạn đang nắm giữ TRC từ vùng giá thấp, câu hỏi là: bạn đang giữ vì tin vào chu kỳ còn dài, hay vì không muốn bỏ lỡ thêm?
Nếu bạn đang cân nhắc mua mới, câu hỏi khác: bạn có sẵn sàng chờ đợi nếu giá cao su điều chỉnh 20-30% và kéo theo cổ phiếu?
Trong ngành hàng hóa, người kiếm được tiền thường không phải người mua đúng đỉnh hay bán đúng đáy. Mà là người hiểu mình đang ở đâu trong chu kỳ - và hành động phù hợp với vị trí đó.