Có một nghịch lý thú vị về HPG trong năm 2025.
Lợi nhuận nửa đầu năm tăng trưởng hai chữ số. Doanh thu Q3 đạt 36.800 tỷ đồng, tăng 7% so với cùng kỳ. Sản lượng tiêu thụ nội địa được hỗ trợ bởi 790 nghìn tỷ đồng giải ngân đầu tư công. Mọi thứ đang đi đúng hướng.
Nhưng giá cổ phiếu thì không bứt phá.
Thị trường đang chờ đợi điều gì đó lớn hơn. Và điều đó có tên: Dung Quất 2.
Con số 16 triệu tấn
Tôi muốn bạn nhớ một con số duy nhất: 16 triệu tấn.
Đó là tổng công suất thép thô của HPG sau khi Dung Quất 2 vận hành vào cuối năm nay hoặc đầu 2026. Con số này đưa HPG lọt Top 30 nhà sản xuất thép lớn nhất thế giới. Không phải Đông Nam Á. Thế giới.
Để so sánh, công suất hiện tại khoảng 8 triệu tấn. Nghĩa là HPG sắp nhân đôi năng lực sản xuất chỉ trong một đêm.
Đây không phải câu chuyện phục hồi sau đáy. Đây là câu chuyện biến hình.
Tại sao thị trường vẫn nghi ngờ?
Nếu Dung Quất 2 tuyệt vời đến vậy, tại sao giá cổ phiếu chưa phản ánh?
Câu trả lời nằm ở hai chữ: chi phí.
Khi DQ2 vận hành, HPG sẽ ngừng vốn hóa chi phí lãi vay và bắt đầu ghi nhận khấu hao. Đây là khoản chi phí cố định khổng lồ sẽ ăn vào lợi nhuận ngay lập tức, bất kể bán được bao nhiêu tấn thép.
Thị trường đang đặt câu hỏi: Liệu HPG có bán được đủ thép để bù đắp chi phí này?
Và câu hỏi đó hoàn toàn hợp lý.
Ai đang đặt cược?
Nhìn vào cơ cấu cổ đông, tôi thấy một bức tranh thú vị.
Ông Trần Đình Long và gia đình nắm 35%. Các quỹ đầu tư nắm 36%. Hai nhóm này chiếm hơn 70% cổ phần. Đây là mức tập trung cao bất thường cho một cổ phiếu có thanh khoản 16 triệu cổ phiếu mỗi phiên.
Điều này có nghĩa gì? Những người hiểu rõ nhất về HPG đang giữ chặt cổ phiếu. Họ không bán.
Tôi không biết họ biết điều gì mà thị trường chưa biết. Nhưng khi người sáng lập và các quỹ lớn cùng đứng một phía, đó là tín hiệu đáng suy nghĩ.
Lợi thế mà đối thủ không có
HPG có một thứ mà HSG, NKG và hầu hết đối thủ trong nước không có: chuỗi giá trị khép kín.
Từ quặng sắt, than cốc, đến lò cao, đến thép thành phẩm. Tất cả trong một hệ thống. Điều này cho phép HPG duy trì biên lợi nhuận gộp 13-16%, vượt trội so với trung bình ngành.
Khi giá thép giảm, HPG vẫn có lãi trong khi đối thủ lỗ. Khi giá thép tăng, HPG lãi nhiều hơn. Đây là lợi thế quy mô mà không ai có thể sao chép trong ngắn hạn.
Nhưng lợi thế lớn nhất cũng là rủi ro lớn nhất.
Con voi trong phòng
Thép Trung Quốc.
Trung Quốc sản xuất hơn 1 tỷ tấn thép mỗi năm, chiếm hơn 50% sản lượng toàn cầu. Khi nhu cầu nội địa Trung Quốc yếu, họ đẩy thép ra thế giới với giá rẻ đến mức phi lý.
HPG có thể sản xuất 16 triệu tấn. Nhưng nếu thép Trung Quốc tràn vào Việt Nam với giá thấp hơn chi phí sản xuất, HPG sẽ phải chọn: bán lỗ hoặc để máy chạy không tải.
Cả hai lựa chọn đều tệ.
Đây là lý do tôi theo dõi sát chính sách thuế chống bán phá giá HRC với Trung Quốc và Ấn Độ. Nếu Việt Nam áp thuế, HPG sẽ có không gian thở. Nếu không, cuộc chiến giá sẽ rất khốc liệt.
Điều tôi sẽ theo dõi
Ba trigger quan trọng trong 6 tháng tới:
Một, ngày chính thức ra lò mẻ thép đầu tiên tại DQ2. Đây là cột mốc tâm lý quan trọng.
Hai, số liệu sản lượng bán hàng HRC tháng đầu tiên sau khi DQ2 chạy. Con số này sẽ cho thấy thị trường hấp thụ được bao nhiêu.
Ba, quyết định về thuế chống bán phá giá. Đây là yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát của HPG nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.
Câu hỏi thực sự
HPG đang ở điểm uốn quan trọng nhất thập kỷ. Dung Quất 2 có thể là "money printer" mới từ 2026, hoặc có thể là gánh nặng chi phí cố định khiến lợi nhuận đi ngang dù doanh thu tăng.
Tôi không biết kịch bản nào sẽ xảy ra. Và bạn cũng vậy.
Nhưng tôi biết một điều: khi con voi 16 triệu tấn bắt đầu chạy, nó sẽ không dừng lại dễ dàng. Câu hỏi là bạn muốn đứng trước nó, hay đứng sau nó.