Trong gia đình Việt, đứa con út thường được cưng chiều nhất. Nhưng ở FRT, đứa con út Long Châu lại đang gánh cả nhà.
36.1% — đó là tỷ trọng doanh thu của FPT Shop trong Q2/2024. Nghĩa là Long Châu và các mảng khác đã chiếm gần 64%. Chỉ vài năm trước, FPT Shop là trụ cột. Giờ nó trở thành gánh nặng.
Đây không phải câu chuyện về một công ty đang suy thoái. Đây là câu chuyện về một cuộc lột xác — và câu hỏi liệu thị trường đã định giá đúng hay chưa.
Cuộc đổi ngôi thầm lặng
FPT Shop từng là niềm tự hào của FRT. Đại lý ủy quyền Apple, chuỗi bán lẻ điện thoại phủ khắp cả nước. Nhưng ngành ICT đã bão hòa.
Biên lợi nhuận gộp FPT Shop giờ chỉ còn 9.5%, giảm 3 điểm phần trăm. Cuộc chiến giá với Thế Giới Di Động (MWG) không có hồi kết. Khuyến mãi liên tục, biên lợi nhuận bị ép mỏng như tờ giấy.
Trong khi đó, Long Châu âm thầm mở rộng. Từ vài trăm cửa hàng, giờ đã phủ khắp các tỉnh thành. Mảng dược phẩm có điều mà ICT không có: rào cản gia nhập cao và khách hàng trung thành.
Bạn có thể mua điện thoại ở bất kỳ đâu. Nhưng thuốc? Bạn quay lại nơi quen thuộc, nơi dược sĩ nhớ tên bạn.
Từ lỗ sang lãi — nhưng đừng vội mừng
Q1/2024, FRT ghi nhận 39 tỷ đồng lợi nhuận thuần. Nghe có vẻ khiêm tốn với doanh thu hơn 13,000 tỷ. Nhưng điều quan trọng là: họ đã chuyển từ lỗ sang lãi.
Turnaround luôn bắt đầu bằng những con số nhỏ.
Tôi không biết FRT có duy trì được đà này không. Nhưng tôi biết một điều: khi một công ty chuyển từ lỗ sang lãi, thị trường thường phản ứng mạnh hơn so với khi lãi tăng từ 100 lên 120.
Vấn đề là giá cổ phiếu đã phản ánh kỳ vọng 2025-2026. Nếu Long Châu tiếp tục tăng trưởng như kỳ vọng, giá hiện tại hợp lý. Nếu không, bạn đang mua một giấc mơ.
Ai đang nắm giữ?
Khối ngoại sở hữu khoảng 35.76% FRT. Đây là tỷ lệ cao, cho thấy các quỹ nước ngoài tin vào câu chuyện dài hạn.
Cơ cấu cổ đông khá cô đặc. Thanh khoản trung bình 797,287 cổ phiếu/phiên — không quá thấp nhưng cũng không dễ để vào ra với khối lượng lớn.
Điều tôi chưa thấy trong dữ liệu: giao dịch nội bộ gần đây. Ban lãnh đạo có đang mua vào không? Họ có đặt tiền túi vào niềm tin của mình không? Đây là câu hỏi tôi sẽ theo dõi.
Cuộc đua với Pharmacity và MWG
FRT đang chơi hai ván cờ cùng lúc.
Ván thứ nhất với MWG ở mảng ICT — một cuộc chiến tiêu hao mà không ai thắng. Cả hai đều phải khuyến mãi, cả hai đều bị ép biên. Đây là trò chơi mà người tiêu dùng thắng, cổ đông thua.
Ván thứ hai với Pharmacity ở mảng dược — cuộc chạy đua mở rộng điểm bán. Long Châu có lợi thế về vốn (nhờ FPT Retail) và kinh nghiệm vận hành chuỗi. Nhưng chi phí mở rộng không hề rẻ.
Điểm khác biệt: ở mảng dược, người thắng cuộc có thể giữ được lợi nhuận. Ở mảng ICT, ngay cả người thắng cũng chỉ có biên mỏng.
Những catalyst và rủi ro
FRT đang đặt cược vào ba hướng mới: trung tâm tiêm chủng, drone nông nghiệp, và chu kỳ thay mới thiết bị điện tử 2025-2026.
Tiêm chủng là mở rộng tự nhiên từ Long Châu. Drone nông nghiệp thì tôi chưa hiểu logic. Chu kỳ thay mới thiết bị có thể giúp FPT Shop hồi phục, nhưng cũng có thể chỉ là hy vọng.
Rủi ro lớn nhất? Cuộc chiến giá ICT kéo dài khiến FPT Shop lỗ nặng hơn, ăn mòn lợi nhuận từ Long Châu. Hoặc Long Châu gặp khó khi quy mô đã lớn — bài toán mở rộng luôn khó hơn khi bạn đã có 500 cửa hàng so với khi chỉ có 50.
Sức mua người tiêu dùng phục hồi chậm cũng là yếu tố cần theo dõi. Lãi suất ảnh hưởng đến chi phí vay vốn lưu động — và bán lẻ cần rất nhiều vốn lưu động.
Điều tôi sẽ theo dõi
Nếu tôi phải chọn một chỉ số để theo dõi FRT, đó không phải doanh thu hay lợi nhuận tổng. Đó là biên lợi nhuận gộp của FPT Shop.
Nếu biên này phục hồi trên 12%, nghĩa là cuộc chiến giá đang hạ nhiệt. FPT Shop không cần lãi lớn — chỉ cần hòa vốn hoặc lãi nhẹ là đủ để Long Châu tỏa sáng.
Nếu biên tiếp tục giảm, FRT sẽ phải chọn: tiếp tục đốt tiền giữ thị phần ICT, hay cắt lỗ để tập trung vào dược phẩm?
Đứa con út đang gánh cả nhà. Câu hỏi là: liệu nó có đủ sức gánh mãi không, hay đến lúc phải để anh cả tự lo liệu?