Người nông dân đồng bằng sông Cửu Long có câu: "Trời cho nước thì cấy, trời lấy nước thì nghỉ." Họ không cố gắng kiểm soát thời tiết. Họ chỉ biết thích nghi.
REE cũng vậy. Và Q1/2025, trời đang cho nước.
Con số 27%
Lợi nhuận Q1/2025 của REE tăng 27% so với cùng kỳ. Đây không phải con số ngẫu nhiên. Đây là kết quả của một chu kỳ thủy văn đang quay đầu.
Năm 2023-2024, El Nino khiến các hồ thủy điện cạn trơ đáy. Sản lượng điện giảm, lợi nhuận từ mảng năng lượng tụt dốc. REE chạm đáy biên lợi nhuận vào Q2/2024. Nhưng từ Q3/2024, mọi thứ bắt đầu đảo chiều.
La Nina quay lại. Mưa nhiều hơn. Nước về hồ. Turbine quay. Tiền chảy.
Điều thú vị là REE không làm gì khác biệt. Họ không phát minh công nghệ mới, không mở rộng thị trường mới, không tái cấu trúc gì ghê gớm. Họ chỉ đơn giản là sở hữu những nhà máy thủy điện đúng chỗ, đúng thời điểm.
Cấu trúc lợi nhuận của một "ông già tiện ích"
REE ngày nay không còn là công ty cơ điện lạnh thuần túy như cái tên gợi ý. Họ đã âm thầm chuyển mình thành một holding company, nắm cổ phần chi phối tại hàng loạt công ty tiện ích: thủy điện, nước sạch, văn phòng cho thuê.
Mảng M&E (cơ điện lạnh) - cái core cũ - đang chịu áp lực nặng nề từ thị trường bất động sản đóng băng. Ít dự án mới, ít hợp đồng lắp đặt. Nhưng điều này không còn quan trọng như trước.
Dòng tiền của REE giờ đến từ ba nguồn ổn định hơn:
Thứ nhất, cổ tức từ các công ty thủy điện liên kết. Khi nước về, tiền về. Đơn giản vậy thôi.
Thứ hai, mảng nước sạch. Người ta có thể không mua nhà, không sửa văn phòng, nhưng vẫn phải uống nước. Đây là dòng tiền "lương khô" - không sexy nhưng đều đặn.
Thứ ba, cho thuê văn phòng hạng B+ tại TP.HCM. Tỷ lệ lấp đầy cao, biên lợi nhuận tốt hơn trung bình ngành. Dự án Etown 6 sắp đi vào vận hành sẽ bổ sung thêm nguồn thu.
Cấu trúc này giống như một người có ba nguồn thu nhập: lương cứng, tiền cho thuê nhà, và cổ tức từ cổ phiếu. Một nguồn có thể giảm, nhưng hai nguồn kia vẫn giữ cho cuộc sống ổn định.
Ai đang sở hữu REE?
Cổ đông của REE khá cô đặc. Platinum Victory là cổ đông lớn chiến lược. Jardine Cycle & Carriage - tập đoàn Singapore với lịch sử đầu tư dài hạn tại Việt Nam - cũng nắm tỷ lệ đáng kể.
Đây không phải những tay chơi ngắn hạn. Họ không mua REE để lướt sóng. Họ mua vì dòng tiền, vì cổ tức, vì sự ổn định của mô hình tiện ích.
Thanh khoản cổ phiếu ở mức trung bình. Điều này có nghĩa REE không phải sân chơi cho những ai thích mua bán liên tục. Nhưng với nhà đầu tư kiên nhẫn, đây lại là lợi thế: ít bị xáo trộn bởi dòng tiền nóng.
So với đối thủ
PC1, GEG, HDG - những cái tên thường được so sánh với REE trong mảng năng lượng. Nhưng REE có điểm khác biệt quan trọng: họ không chỉ vận hành, họ còn đầu tư tài chính.
Mô hình holding cho phép REE hưởng lợi từ nhiều công ty con mà không phải gánh toàn bộ rủi ro vận hành. Khi thủy điện A gặp khó, thủy điện B có thể bù đắp. Khi mảng điện yếu, mảng nước vẫn chảy.
Trong ngành tiện ích, đa dạng hóa không phải chiến lược tấn công. Đó là chiến lược phòng thủ. Và REE phòng thủ khá tốt.
Rủi ro không nên bỏ qua
Tôi sẽ không giả vờ REE không có vấn đề.
Mảng M&E đang thua lỗ. Thị trường bất động sản đóng băng lâu hơn ai cũng nghĩ. Nếu tình trạng này kéo dài thêm 2-3 năm, mảng M&E có thể từ "gánh nặng tạm thời" thành "vấn đề cấu trúc."
Lãi suất cũng là yếu tố cần theo dõi. REE có nợ vay, và chi phí tài chính sẽ tăng nếu lãi suất đi lên. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ được kiểm soát tốt theo lịch sử quản trị của công ty.
Và cuối cùng, biến đổi khí hậu. La Nina năm nay có thể là El Nino năm sau. Thủy văn thuận lợi không phải điều có thể dự đoán chính xác. Đây là rủi ro mà REE không kiểm soát được - giống như người nông dân không kiểm soát được trời mưa hay nắng.
Điều tôi sẽ theo dõi
Dự báo lợi nhuận ròng 2025 tăng 29% so với 2024. Con số này dựa trên giả định thủy văn tiếp tục thuận lợi và Etown 6 đóng góp doanh thu như kế hoạch.
Ba chỉ số tôi sẽ theo dõi hàng quý: sản lượng thủy điện hàng tháng, tỷ lệ lấp đầy Etown 6, và giá trị ký mới (backlog) mảng M&E.
Nếu hai chỉ số đầu tích cực và chỉ số thứ ba không xấu đi, câu chuyện phục hồi vẫn còn nguyên vẹn. Nếu cả ba đều yếu, thị trường đang đúng khi định giá REE ở mức hiện tại.
Đầu tư vào REE không phải đặt cược vào một công ty sẽ thay đổi thế giới. Đây là đặt cược vào một công ty biết chờ đợi - chờ trời mưa, chờ nước về, chờ chu kỳ quay đầu.
Đôi khi, đầu tư giỏi không phải làm nhiều. Mà là biết khi nào nên ngồi yên.