Có một quy tắc bất thành văn trong ngành thép: Lò cao một khi đã tắt, chi phí khởi động lại có thể ngốn hàng trăm tỷ. Vì vậy, ngay cả khi bán lỗ, nhiều doanh nghiệp vẫn cắn răng chạy máy.
NKG đang làm đúng điều đó.
Q1/2025, lợi nhuận sau thuế của Thép Nam Kim chỉ còn 65 tỷ đồng – giảm 56% so với cùng kỳ. Doanh thu co lại 23%, xuống còn 4.090 tỷ. Nhưng điều đáng nói là nhà máy vẫn chạy gần full công suất. Đây không phải sự điên rồ. Đây là chiến lược sống sót.
Mất lợi thế tồn kho, mất luôn biên lợi nhuận
Năm ngoái, NKG hưởng lợi từ việc mua HRC (thép cuộn cán nóng) giá rẻ trước khi giá thế giới tăng. Lợi thế tồn kho đó giúp biên lợi nhuận gộp duy trì ở mức chấp nhận được.
Năm nay, lợi thế đó biến mất.
Giá HRC thế giới đi ngang rồi giảm nhẹ, trong khi NKG phải bán ra với giá cạnh tranh để giữ thị phần xuất khẩu. Kết quả: biên lợi nhuận bị bào mòn đến mức gần như không còn gì để giữ.
Tôi gọi đây là "bẫy chu kỳ" – khi doanh nghiệp buộc phải đánh đổi lợi nhuận lấy sản lượng, chỉ để không bị đối thủ chiếm mất khách hàng trong giai đoạn khó khăn.
Ai đang chơi cùng sân?
HSG (Hoa Sen) và HPG (Hòa Phát) là hai đối thủ trực tiếp. Nhưng cuộc chơi không công bằng.
HPG có lợi thế tích hợp dọc – tự sản xuất HRC, không phụ thuộc vào giá nhập khẩu. Khi giá HRC biến động, HPG có thể điều chỉnh linh hoạt. NKG thì không.
HSG cũng đang vật lộn với bài toán tương tự: biên mỏng, cạnh tranh gay gắt, và phụ thuộc vào chu kỳ giá nguyên liệu.
Điều khiến NKG khác biệt là tỷ trọng xuất khẩu cao. Đây vừa là lợi thế (đa dạng hóa thị trường), vừa là rủi ro (nhạy cảm với tỷ giá và chính sách thương mại quốc tế).
Thanh khoản cao, nhưng ai đang mua?
Trung bình 16,5 triệu cổ phiếu giao dịch mỗi phiên – con số đáng ghen tị với nhiều mã mid-cap. Nhưng thanh khoản cao không đồng nghĩa với niềm tin cao.
Sở hữu nước ngoài chỉ ở mức 5,86%. Không có giao dịch nội bộ đáng chú ý nào được ghi nhận gần đây. Điều này cho thấy cả khối ngoại lẫn ban lãnh đạo đều đang... chờ.
Chờ gì? Có lẽ là chờ tín hiệu đáy chu kỳ.
Kỳ vọng 2026: Hy vọng hay ảo vọng?
Các báo cáo phân tích gần đây đều đặt kỳ vọng phục hồi vào năm 2026. Logic khá đơn giản: nếu giá HRC thế giới tạo đáy và nhu cầu xây dựng hồi phục, NKG sẽ bật tăng mạnh nhờ đòn bẩy kinh doanh cao.
Nhưng đây là một "nếu" rất lớn.
Nhu cầu thép toàn cầu đang chịu áp lực từ suy thoái bất động sản Trung Quốc. Các biện pháp phòng vệ thương mại ở nhiều thị trường xuất khẩu cũng đang gia tăng. Và quan trọng nhất: không ai biết chính xác khi nào chu kỳ sẽ đảo chiều.
Tôi không nói NKG sẽ thất bại. Tôi nói rằng đặt cược vào NKG lúc này là đặt cược vào thời điểm – thứ mà ngay cả những nhà phân tích giỏi nhất cũng thường sai.
Nghịch lý của người chờ đáy
Đây là điều thú vị về các cổ phiếu chu kỳ: Khi KQKD xấu nhất, giá cổ phiếu thường đã phản ánh trước. Và khi KQKD bắt đầu cải thiện, giá đã tăng rồi.
NKG hiện đang giao dịch ở vùng mà nhiều người gọi là "định giá phản ánh kỳ vọng 2026". Nói cách khác, thị trường đang trả tiền cho tương lai, không phải hiện tại.
Nếu tương lai đó đến đúng hẹn, người mua hôm nay sẽ thắng. Nếu không, họ sẽ phải chờ thêm – có thể là 6 tháng, có thể là 2 năm.
Vốn hóa 7.519 tỷ đồng cho một công ty lãi 65 tỷ/quý không phải là rẻ. Nhưng nếu lợi nhuận quay về mức 200-300 tỷ/quý như giai đoạn đỉnh chu kỳ, câu chuyện sẽ hoàn toàn khác.
Câu hỏi không phải là NKG có phục hồi hay không. Câu hỏi là: bạn có đủ kiên nhẫn để chờ đến lúc đó, và quan trọng hơn, bạn có chắc mình đang chờ đúng thứ?