Có một nghịch lý trong kinh doanh mà ít người để ý: Đôi khi cách nhanh nhất để giàu hơn là chấp nhận nghèo đi trước.
BAF đang làm điều đó. Họ đang tự tay "giết" mảng thương mại nông sản béo bở về doanh thu nhưng gầy nhom về lợi nhuận. Để làm gì? Để dồn toàn lực vào chăn nuôi công nghệ cao - nơi mỗi con heo xuất chuồng mang về biên lợi nhuận gấp 3 lần.
Nếu tôi phải chọn một con số để nhớ về BAF, đó là 17% - biên lợi nhuận gộp dự kiến năm 2025. So với 6.6% của năm 2023, đây không phải cải thiện. Đây là cuộc đại phẫu.
1. Từ "buôn chuyến" đến "nuôi heo nhà cao tầng"
Trước đây, BAF kiếm tiền chủ yếu từ thương mại nông sản - mua đi bán lại, biên mỏng như lá lúa. Doanh thu có thể đẹp trên báo cáo, nhưng lợi nhuận thì như nước chảy qua kẽ tay.
Giờ họ đang chuyển hướng. Mô hình 3F (Feed - Farm - Food) khép kín. Tự sản xuất thức ăn, tự nuôi heo, tự giết mổ và phân phối.
Điểm nhấn lớn nhất là liên doanh với Muyuan - "ông trùm" chăn nuôi Trung Quốc với công nghệ nuôi heo nhà cao tầng. Dự án 12.000 tỷ đồng này không chỉ là con số khủng. Nó là lời tuyên bố: BAF muốn chơi ở giải đấu khác.
Q3/2024, doanh thu chỉ tăng 8% so với cùng kỳ - con số khiêm tốn. Nhưng lợi nhuận tăng 50%. Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất của cuộc chuyển dịch: Ít doanh thu hơn, nhưng mỗi đồng doanh thu "chất" hơn.
2. Ai đang đặt cược vào cuộc đại phẫu này?
Siba Holdings nắm 35.9% - cổ đông cô đặc, không phải dạng vừa. IFC (International Finance Corporation) - cánh tay tài chính của World Bank - là đối tác chiến lược.
Khi IFC bỏ tiền vào một công ty chăn nuôi Việt Nam, họ không đặt cược vào giá heo năm sau. Họ đặt cược vào mô hình kinh doanh 10-15 năm tới.
Sở hữu nước ngoài khoảng 120 triệu USD. Thanh khoản trung bình 2.9 triệu USD/phiên - đủ để các quỹ lớn ra vào, không đủ để "đội lái" thao túng dễ dàng.
Điều khiến tôi chú ý: Không có giao dịch nội bộ đáng kể gần đây. Ban lãnh đạo không mua thêm, nhưng cũng không bán. Họ đang chờ đợi điều gì đó.
3. Biên lợi nhuận - con số không biết nói dối
Đây là phần quan trọng nhất.
Biên lợi nhuận gộp: 6.6% (2023) → 14.7% (2024E) → 17% (2025E).
Tăng gấp gần 3 lần trong 2 năm. Trong ngành chăn nuôi, đây là con số hiếm.
Lý do? Công nghệ Muyuan giúp giảm giá thành sản xuất. Các trang trại mới đi vào hoạt động với quy mô lớn hơn, hiệu quả hơn. Giá heo hơi duy trì mức cao.
So với Dabaco (DBC) - đối thủ trực tiếp - BAF đang đi con đường khác. Dabaco mở rộng theo chiều ngang, BAF đào sâu theo chiều dọc. Ai đúng? Thời gian sẽ trả lời.
Nhưng có một điều chắc chắn: Nếu biên lợi nhuận gộp giữ được trên 12% trong các quý tới, luận điểm đầu tư vẫn còn nguyên giá trị.
4. Con dao hai lưỡi mang tên "đòn bẩy"
Đây là phần tôi lo ngại nhất.
Nợ ròng/Vốn chủ sở hữu khoảng 60.7% năm 2024. Không phải mức báo động đỏ, nhưng cũng không thoải mái.
BAF đang vay nợ để mở rộng quy mô. Dự án Muyuan 12.000 tỷ không tự nhiên mà có. Tiền phải đi vay.
Trong môi trường lãi suất thấp, đây là chiến lược hợp lý. Nhưng nếu lãi suất tăng? Chi phí lãi vay sẽ ăn mòn lợi nhuận ròng.
Rủi ro khác: Dịch tả heo châu Phi (ASF) vẫn là bóng ma lơ lửng. Chi phí thức ăn chăn nuôi biến động theo giá ngô, đậu tương thế giới.
Điểm mạnh nhất của BAF - quy mô lớn và công nghệ cao - cũng chính là gót chân Achilles. Càng lớn, càng khó xoay xở khi thị trường đảo chiều.
5. Khi nào biết cuộc đại phẫu thành công?
Tôi không biết giá BAF sẽ bao nhiêu cuối năm. Và bạn cũng vậy.
Nhưng có 3 điều cần theo dõi:
Một, tiến độ dự án Muyuan. Chậm tiến độ = chậm tăng trưởng.
Hai, biên lợi nhuận gộp quý tới. Nếu rớt xuống dưới 12%, câu chuyện chuyển dịch cấu trúc bắt đầu lung lay.
Ba, giá heo hơi. Nếu rớt xuống dưới 50.000 VND/kg, mọi tính toán đều phải làm lại.
Luật Chăn nuôi mới đang ủng hộ doanh nghiệp quy mô lớn, loại bỏ hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Đây là gió thuận cho BAF. Nhưng gió có thể đổi chiều.
---
Cuối cùng, câu chuyện BAF nhắc tôi về một bài học cũ: Đôi khi cách tốt nhất để đánh giá một doanh nghiệp không phải nhìn họ kiếm được bao nhiêu, mà nhìn họ sẵn sàng từ bỏ những gì.
BAF đang từ bỏ doanh thu dễ kiếm để theo đuổi lợi nhuận bền vững. Đó là sự đánh đổi. Và mọi sự đánh đổi đều có giá.
Câu hỏi là: Bạn có đủ kiên nhẫn để chờ đợi kết quả của cuộc đại phẫu này không?