Tháng 9 vừa qua, khi các doanh nghiệp thủy sản khác đang than thở về thuế quan, ANV âm thầm báo cáo biên lợi nhuận gộp 24.37%. Con số này không chỉ cao - nó cao bất thường trong một ngành vốn quen sống với biên mỏng như lá lúa.
Điều gì đang xảy ra với công ty cá tra này?
Nghịch lý của kẻ đi sau
Trong ngành thủy sản Việt Nam, ANV không phải ông lớn. Vĩnh Hoàn (VHC) mới là cái tên được nhắc đến đầu tiên. Nhưng đôi khi, vị trí số 2 lại có lợi thế riêng.
Khi thuế quan Mỹ siết chặt, VHC với thị phần lớn chịu áp lực trực diện. ANV, với quy mô nhỏ hơn, có thể xoay trục nhanh hơn. Họ đẩy mạnh sang Trung Quốc - thị trường mà nhiều người từng coi là "bãi rác" của ngành cá tra vì giá thấp.
Nhưng đây là điểm thú vị: giá xuất khẩu sang Trung Quốc đang cải thiện. Không phải vì người Trung Quốc đột nhiên sẵn sàng trả giá cao hơn, mà vì nguồn cung toàn cầu đang thắt lại. Khi đối thủ co cụm, kẻ còn đứng vững được hưởng lợi.
ROE 24.05% của ANV trong Q3/2025 không đến từ may mắn. Nó đến từ một quyết định chiến lược được đưa ra từ nhiều năm trước: xây dựng chuỗi giá trị khép kín.
Chuỗi khép kín - Lợi thế hay gánh nặng?
Tự nuôi cá, tự chế biến, tự xuất khẩu. Nghe thì đẹp, nhưng mô hình này đòi hỏi vốn lớn và quản lý phức tạp. Nhiều doanh nghiệp đã thử và thất bại.
ANV làm được. Và trong bối cảnh giá thức ăn chăn nuôi biến động, chi phí logistics tăng, việc kiểm soát được toàn bộ chuỗi giá trị trở thành lá chắn. Khi đối thủ phải mua nguyên liệu giá cao từ bên ngoài, ANV vẫn duy trì được biên lợi nhuận.
24.37% - con số này đáng để ghi nhớ. Trong ngành thủy sản, biên gộp 15-18% đã được coi là tốt. ANV đang chơi ở một đẳng cấp khác.
Nhưng tôi muốn bạn nhìn vào con số này với sự hoài nghi lành mạnh. Biên cao bất thường có thể đến từ hai nguồn: hoặc công ty thực sự giỏi, hoặc có yếu tố tạm thời đang hỗ trợ. Trong trường hợp ANV, có lẽ là cả hai.
Trung Quốc - Con dao hai lưỡi
Việc cơ cấu lại thị trường xuất khẩu, đẩy mạnh sang Trung Quốc, đang mang lại kết quả. Doanh thu kỳ gần nhất đạt 2.000 tỷ đồng, tăng 49% so với cùng kỳ. Đây là mức tăng trưởng mà nhiều doanh nghiệp mơ ước.
Nhưng Trung Quốc là thị trường khó đoán. Nhu cầu có thể thay đổi chóng mặt theo chính sách hoặc tâm lý tiêu dùng. Một quyết định từ Bắc Kinh có thể biến thị trường màu mỡ thành sa mạc chỉ sau một đêm.
Tôi không nói điều này để dọa bạn. Tôi nói để bạn hiểu rằng mức tăng trưởng 49% không phải là "bình thường mới". Nó là kết quả của một giai đoạn thuận lợi, và giai đoạn thuận lợi không kéo dài mãi.
Điều tôi chưa thấy
Dữ liệu về giao dịch nội bộ của ANV khá im ắng. Không có thông tin về việc ban lãnh đạo hay cổ đông lớn mua vào hay bán ra gần đây. Điều này có thể hiểu theo hai cách: hoặc họ đang giữ nguyên vị thế (tin tưởng vào tương lai), hoặc đơn giản là không có gì đáng chú ý.
Tỷ lệ sở hữu nước ngoài, thanh khoản cổ phiếu - những thông tin này cũng không rõ ràng trong dữ liệu hiện có. Đây là điểm bạn cần tự tìm hiểu thêm trước khi đưa ra quyết định.
Một điều nữa: so sánh trực tiếp với VHC sẽ cho bạn bức tranh rõ hơn về vị thế của ANV trong ngành. Hai công ty này có mô hình tương tự nhưng chiến lược thị trường khác nhau. VHC vẫn bám trụ Mỹ, ANV xoay sang Trung Quốc. Ai đúng? Chỉ thời gian mới trả lời được.
Câu hỏi quan trọng hơn giá mục tiêu
Thay vì hỏi "ANV có lên 35.7k không?", tôi nghĩ câu hỏi đúng hơn là: "Biên lợi nhuận 24% có bền vững không?"
Nếu có - vì chuỗi giá trị khép kín thực sự tạo ra lợi thế chi phí cấu trúc - thì ANV đang được định giá hấp dẫn.
Nếu không - vì giá bán đang ở đỉnh chu kỳ và sẽ điều chỉnh - thì bạn đang mua vào đúng lúc mọi thứ đẹp nhất.
Tôi không có câu trả lời. Nhưng tôi biết rằng những công ty sống sót qua bão thuế quan thường không phải là những công ty lớn nhất, mà là những công ty thích ứng nhanh nhất.
ANV đang chứng minh họ thuộc nhóm thứ hai. Câu hỏi là: bạn có đủ kiên nhẫn để chờ xem họ có duy trì được điều đó không?