Tôi có một người bạn làm nhà thầu phụ cho các dự án cao tốc. Anh ta kể: "Cả năm làm quần quật, tiền đâu chẳng thấy. Đến khi nghiệm thu, tiền về một cục." Đó chính xác là câu chuyện của VCG lúc này.
Q1/2024, Vinaconex báo lãi 19 tỷ đồng – giảm 98% so với cùng kỳ. Con số này đủ khiến bất kỳ nhà đầu tư nào giật mình. Nhưng kỳ lạ thay, cổ phiếu vẫn được săn đón. Khối ngoại mua ròng. Thanh khoản bùng nổ, tăng 10% chỉ trong một tuần.
Có điều gì đó mà thị trường biết mà báo cáo tài chính Q1 chưa nói hết.
Con số 192% và nghệ thuật chờ đợi
192% – đó là mức tăng trưởng lợi nhuận ròng dự kiến cho cả năm 2024. Từ 19 tỷ đồng Q1 đến kỳ vọng cả năm tăng gần 3 lần so với 2023. Khoảng cách này không đến từ phép màu, mà đến từ 3 tuyến cao tốc sắp về đích.
Ngành xây dựng hạ tầng có một đặc thù mà nhiều người bỏ qua: doanh thu và lợi nhuận không rải đều theo tháng. Chúng dồn cục vào thời điểm nghiệm thu. Một dự án thi công 3 năm có thể chỉ ghi nhận lợi nhuận trong 3 tháng cuối. VCG đang ở giai đoạn "thi công" – tiền ra nhiều, tiền vào ít. Nhưng nếu 3 tuyến cao tốc hoàn thành đúng tiến độ, Q3 và Q4 sẽ là mùa gặt.
Đây là lý do thị trường không hoảng loạn trước con số giảm 98%. Họ đang đặt cược vào "điểm rơi lợi nhuận" – thời điểm backlog biến thành tiền thật.
Ai đang đặt cược và họ biết gì?
Khối ngoại mua ròng trong tuần thanh khoản bùng nổ. Điều này đáng chú ý vì nhà đầu tư nước ngoài thường không mua cổ phiếu xây dựng Việt Nam – biên lợi nhuận mỏng, thâm dụng vốn, rủi ro tiến độ cao.
Nhưng VCG có thứ mà nhiều nhà thầu khác không có: năng lực thâu tóm các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia. Đây không phải công ty xây nhà dân hay chung cư. Đây là đơn vị thi công cao tốc – loại dự án mà Chính phủ đang đẩy mạnh giải ngân.
Chính sách đầu tư công đang là gió thuận. Và VCG đứng đúng chỗ để hứng gió.
Tuy nhiên, tôi không tìm thấy thông tin về giao dịch của ban lãnh đạo hay cổ đông lớn trong thời gian gần đây. Đây là điểm cần theo dõi. Nếu những người trong cuộc tin vào câu chuyện 192%, họ nên đang mua vào.
Cái bẫy của kỳ vọng
Có một nghịch lý mà ít người nhắc đến: công ty mẹ VCG mới chỉ đạt 31% kế hoạch lợi nhuận sau Q1. Để đạt được con số 192% tăng trưởng cả năm, 3 quý còn lại phải gánh toàn bộ phần còn lại – và hơn thế nữa.
Điều này có thể xảy ra nếu:
- 3 tuyến cao tốc hoàn thành và nghiệm thu đúng tiến độ
- Chi phí không đội lên so với dự toán
- Việc hạch toán doanh thu không bị đẩy sang 2025
Nhưng ai đã từng theo dõi các dự án hạ tầng Việt Nam đều biết: tiến độ là thứ xa xỉ. Dự án về đích nhưng chi phí đội lên 20-30% không phải chuyện hiếm. Khi đó, doanh thu có thể đạt kế hoạch nhưng lợi nhuận lại là câu chuyện khác.
Biên lợi nhuận ngành xây dựng vốn đã mỏng như tờ giấy. Một sai số nhỏ trong chi phí có thể biến lãi thành lỗ.
So với PC1 – cùng ngành, khác số phận
PC1 là đối thủ trực tiếp trong mảng hạ tầng. Cả hai đều hưởng lợi từ đầu tư công, nhưng cách thị trường định giá lại khác nhau.
Điểm khác biệt nằm ở cấu trúc backlog và thời điểm ghi nhận. VCG có 3 tuyến cao tốc lớn sắp về đích trong năm nay – đây là catalyst rõ ràng. PC1 có câu chuyện riêng nhưng không có "điểm rơi" tập trung như vậy.
Trong ngành này, ai có backlog lớn và thời điểm nghiệm thu gần, người đó được định giá cao hơn. VCG đang ở vị thế đó.
Câu hỏi thực sự
Tôi sẽ theo dõi 3 điều trong các quý tới:
Một, tin tức thông xe và khánh thành các tuyến cao tốc. Đây là trigger trực tiếp nhất.
Hai, số liệu lợi nhuận Q2. Nếu Q2 vẫn thấp như Q1, kỳ vọng 192% sẽ bắt đầu lung lay. Nếu Q2 cải thiện rõ rệt, đó là tín hiệu backlog đang chuyển hóa thành tiền.
Ba, giá trị trúng thầu mới. Câu chuyện 2024 có thể đẹp, nhưng 2025 thì sao? Một công ty xây dựng không có backlog mới giống như quán phở hết nước dùng.
VCG là cổ phiếu dành cho người tin vào tiến độ giải ngân đầu tư công. Nếu bạn tin Chính phủ sẽ đẩy mạnh hạ tầng và các dự án sẽ về đích đúng hẹn, đây là cơ hội. Nếu bạn từng chứng kiến dự án đội vốn, chậm tiến độ, và "bánh vẽ" biến thành "bánh thật" chậm hơn kỳ vọng – thì đây là rủi ro.
Trong đầu tư, đôi khi điều khó nhất không phải chọn đúng cổ phiếu. Mà là chờ đủ lâu để được chứng minh là đúng.