Có một nghịch lý thú vị trong ngành khai khoáng: công ty không cần đào thêm một tấn đá nào, nhưng lợi nhuận vẫn có thể tăng gấp đôi. Điều đó xảy ra khi giá bán chạy nhanh hơn chi phí khai thác.
NNC đang sống trong giai đoạn ngọt ngào đó.
Con số 75%
Lợi nhuận sau thuế Q2/2025 của Đá Núi Nhỏ tăng 75% so với cùng kỳ, đạt 21.3 tỷ đồng. Con số này không đến từ việc mở thêm mỏ mới hay tăng công suất khai thác. Nó đến từ một thứ đơn giản hơn nhiều: giá đá xây dựng tăng mạnh.
Đây là bản chất của đòn bẩy hoạt động trong ngành khai khoáng. Chi phí khai thác gần như cố định – máy móc vẫn chạy, công nhân vẫn làm, điện vẫn tiêu thụ. Nhưng khi giá bán tăng thêm 10%, phần tăng thêm đó gần như chảy thẳng xuống dòng lợi nhuận.
Mỏ Mũi Tàu – tài sản cốt lõi chiếm 77.9% doanh thu của NNC – đang được hưởng lợi trọn vẹn từ chu kỳ này.
Vị thế trong cuộc chơi giá
Điều đáng chú ý là NNC giữ giá tốt bất chấp thị trường chung điều chỉnh. Trong khi nhiều cổ phiếu vật liệu xây dựng khác lao dốc, NNC trở thành điểm sáng hiếm hoi.
Tại sao? Vì thị trường đang định giá lại một thứ: khả năng chuyển hóa giá bán thành lợi nhuận. NNC làm điều đó tốt hơn nhiều doanh nghiệp cùng ngành.
Biên lợi nhuận đang trong xu hướng cải thiện mạnh. Lợi nhuận đến từ hoạt động cốt lõi – bán đá – không phải từ thanh lý tài sản hay thu nhập tài chính bất thường. Dòng tiền trực tiếp, dễ hiểu, dễ dự đoán.
Nhưng đây cũng chính là điểm yếu.
Gót chân Achilles của người hưởng lợi
Khi lợi nhuận phụ thuộc vào giá bán, bạn đang đặt cược vào thứ mình không kiểm soát được.
Giá đá xây dựng tăng nhờ đâu? Một phần từ nhu cầu đầu tư công. Một phần từ lạm phát chi phí vật liệu. Nhưng những yếu tố này có thể đảo chiều bất cứ lúc nào.
Và còn một vấn đề lớn hơn: mỏ Mũi Tàu đang già đi.
NNC từng trải qua giai đoạn khó khăn từ năm 2019 do vấn đề khai thác và trữ lượng. Câu chuyện phục hồi hiện tại không đến từ việc tìm ra nguồn tài nguyên mới, mà từ việc giá bán tăng giúp "che đậy" những lo ngại về tương lai.
Rủi ro về thuế cũng đang treo lơ lửng. Với một doanh nghiệp khai khoáng, chính sách thuế tài nguyên có thể thay đổi bất cứ lúc nào, và khi đó biên lợi nhuận sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp.
Định giá: Không còn rẻ
P/E khoảng 12.6x và EV/EBITDA khoảng 7.9x. Những con số này không đắt cho một doanh nghiệp tăng trưởng, nhưng cũng không rẻ cho một công ty khai khoáng có rủi ro về trữ lượng.
Thị trường đang định giá NNC như thể chu kỳ giá cao sẽ kéo dài. Nhưng lịch sử ngành hàng hóa cho thấy điều ngược lại: giá cao kích thích nguồn cung mới, và nguồn cung mới cuối cùng sẽ kéo giá xuống.
Câu hỏi không phải là liệu chu kỳ có đảo chiều, mà là khi nào.
Ai đang nắm giữ?
Thông tin về giao dịch nội bộ và cơ cấu cổ đông không rõ ràng trong dữ liệu hiện có. Đây là một điểm mù đáng lưu ý.
Với một doanh nghiệp đang hưởng lợi từ chu kỳ, việc ban lãnh đạo có đang mua vào hay bán ra sẽ cho thấy họ nghĩ gì về tương lai. Nếu họ tin chu kỳ còn kéo dài, họ sẽ mua. Nếu họ nghĩ đỉnh đã gần, họ sẽ chốt lời.
Sự im lặng đôi khi cũng là một tín hiệu.
Điều tôi sẽ theo dõi
Hai thứ sẽ quyết định câu chuyện NNC trong 12 tháng tới.
Thứ nhất, giá đá xây dựng. Nếu giá tiếp tục neo cao hoặc tăng thêm, lợi nhuận sẽ tiếp tục bùng nổ. Nếu giá quay đầu, đòn bẩy hoạt động sẽ hoạt động theo chiều ngược lại – và nó sẽ đau đớn không kém.
Thứ hai, bất kỳ thông tin nào về giấy phép hoặc thuế tại mỏ Mũi Tàu. Đây là tài sản cốt lõi. Bất kỳ thay đổi nào về điều kiện khai thác sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị doanh nghiệp.
Trong ngành khai khoáng, người chiến thắng thường là người biết khi nào nên rời bàn. NNC đang ở giai đoạn ngọt ngào của chu kỳ. Câu hỏi là: bạn đang mua vì tin giá đá sẽ tiếp tục tăng, hay vì sợ lỡ mất đợt tăng cuối cùng?