6,1 tỷ đồng.
Đó là số tiền mặt còn lại trong két của một doanh nghiệp có tổng tài sản 19.136 tỷ đồng. Tỷ lệ 0,03%. Như một người có căn nhà 20 tỷ nhưng ví chỉ còn 6 triệu để sống qua tháng.
Và trong khi tiền mặt cạn kiệt đến mức báo động, giá cổ phiếu HNG lại tăng 70% chỉ trong 4 tháng cuối năm 2024.
Nghịch lý này nói lên điều gì về thị trường Việt Nam?
Xác sống và những kẻ đặt cược
HNG không còn trên sàn HOSE. Công ty đã bị hủy niêm yết bắt buộc và chuyển xuống UPCoM - nơi thường được ví như "nghĩa địa" của những doanh nghiệp gặp vấn đề. Nhưng nghịch lý là thanh khoản lại bùng nổ, bình quân trên 5 triệu cổ phiếu mỗi phiên.
Ai đang mua? Và quan trọng hơn, họ đang mua vì điều gì?
Câu trả lời nằm ở hai chữ: THACO.
Trần Bá Dương, người đứng sau đế chế ô tô lớn nhất Việt Nam, đang nắm 50,76 triệu cổ phiếu HNG (4,58%). Nhưng con số này chưa phản ánh hết. Thông qua hệ sinh thái THACO AGRI, nhóm này đang kiểm soát và tái cấu trúc toàn bộ hoạt động của HNG.
Dòng tiền đầu cơ đang đặt cược vào một kịch bản: THACO sẽ bơm vốn cứu HNG như đã từng làm với nhiều doanh nghiệp khác.
Tín hiệu đầu tiên từ vực thẳm
Giữa bức tranh u ám, có một điểm sáng thực sự: biên lợi nhuận gộp đã dương trở lại.
Quý 3/2024, HNG ghi nhận lãi gộp 41,9 tỷ đồng, so với lỗ gộp 262,6 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Đây là lần đầu tiên sau nhiều quý, công ty không còn bán hàng dưới giá vốn.
Nghe có vẻ nhỏ, nhưng đây là tín hiệu quan trọng. Giống như một bệnh nhân nặng cuối cùng đã ngừng chảy máu. Chưa khỏe, nhưng ít nhất không còn xấu đi.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: lãi gộp dương không có nghĩa là lãi ròng. HNG vẫn đang lỗ. Các chi phí tài chính, chi phí quản lý vẫn đang ăn mòn mọi cải thiện từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.
So với HAG - Hai mảng màu đối lập
Cùng một hệ sinh thái Hoàng Anh Gia Lai, nhưng HAG (công ty mẹ) và HNG đang đi hai con đường khác nhau.
HAG đã có lãi trở lại. Bầu Đức đã tìm được công thức với chuối và trái cây. Trong khi đó, HNG vẫn chìm trong thua lỗ dù đã được THACO tiếp quản.
Điều này đặt ra câu hỏi: Liệu mô hình nông nghiệp quy mô lớn của HNG có thực sự khả thi? Hay đây là bài toán quá khó ngay cả với nguồn lực của THACO?
Lịch sử cho thấy các dự án nông nghiệp quy mô lớn tại Việt Nam thường mất 5-7 năm để sinh lời ổn định. HNG mới chỉ ở năm thứ 2-3 của quá trình tái cấu trúc.
Rủi ro mà giá cổ phiếu đang bỏ qua
Tôi lo ngại nhất không phải việc HNG lỗ. Nhiều công ty lỗ rồi hồi phục. Điều khiến tôi mất ngủ là con số 6,1 tỷ đồng tiền mặt.
Với quy mô hoạt động của HNG, số tiền này có thể không đủ trả lương nhân viên một tháng. Mọi hoạt động đang phụ thuộc hoàn toàn vào dòng tiền hỗ trợ từ bên ngoài.
Nếu THACO chậm bơm vốn, hoặc thay đổi chiến lược, HNG sẽ đối mặt với rủi ro thanh khoản hoạt động - loại rủi ro có thể khiến doanh nghiệp ngừng hoạt động bất kể tài sản trên sổ sách là bao nhiêu.
Kiểm toán viên cũng đã lên tiếng. Báo cáo soát xét bán niên có ý kiến nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục. Đây không phải cảnh báo nhẹ.
Ai nên quan tâm đến HNG?
Đây không phải cổ phiếu cho người tìm kiếm sự an toàn. Không cổ tức. Không lợi nhuận. Không tiền mặt.
HNG là canh bạc thuần túy vào khả năng tái cấu trúc. Nếu THACO thành công, phần thưởng có thể rất lớn. Nếu thất bại, rủi ro mất vốn là hiện hữu.
Điều tôi sẽ theo dõi trong các quý tới:
Một là thông báo phát hành thêm cổ phiếu hoặc bơm vốn từ THACO. Đây là yếu tố sống còn.
Hai là báo cáo tài chính quý 4/2024. Liệu lãi gộp dương có duy trì được không? Và quan trọng hơn, lỗ ròng có thu hẹp?
Ba là thanh khoản cổ phiếu. Khi dòng tiền đầu cơ rút lui, giá sẽ phản ánh đúng thực trạng doanh nghiệp hơn.
Có một nguyên tắc trong đầu tư distressed: Đừng bao giờ nhầm lẫn giữa "rẻ" và "có giá trị". Một cổ phiếu 8.000 đồng có thể đắt nếu giá trị thực là 0. Và cũng có thể rẻ nếu giá trị thực là 20.000 đồng.
Với HNG, câu hỏi không phải giá bao nhiêu là hợp lý. Câu hỏi là: Bạn có tin THACO sẽ cứu được con tàu này không?