195% — con số này không phải mục tiêu, mà là thực tế. DPM đã hoàn thành gần gấp đôi kế hoạch lợi nhuận cả năm chỉ trong 6 tháng đầu 2025.
Trong khi nhiều doanh nghiệp còn đang loay hoay giải thích vì sao không đạt target, DPM lặng lẽ vượt xa mọi kỳ vọng. Câu hỏi đặt ra: đây là may mắn nhất thời, hay là điểm khởi đầu của một chu kỳ mới?
Cú đấm kép đúng thời điểm
Lợi nhuận Q2/2025 của DPM tăng 74,7% so với cùng kỳ năm trước. Con số này không đến từ một yếu tố đơn lẻ, mà là sự hội tụ của hai lực đẩy cùng lúc.
Thứ nhất, giá Ure thế giới đã phục hồi từ vùng đáy. Sau giai đoạn 2023-2024 khi giá phân bón lao dốc theo đà giảm của năng lượng, thị trường đang tìm lại điểm cân bằng. DPM, với vai trò nhà sản xuất Ure lớn nhất Việt Nam, hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng này.
Thứ hai, chính sách thuế VAT 5% áp dụng cho phân bón đang mở ra cánh cửa mới. Trước đây, phân bón không chịu thuế VAT đầu ra, đồng nghĩa doanh nghiệp không được khấu trừ VAT đầu vào. Giờ đây, với mức thuế 5%, DPM có thể khấu trừ toàn bộ VAT đầu vào — một khoản tiết kiệm đáng kể khi chi phí nguyên liệu, máy móc, dịch vụ đều chịu thuế 10%.
Tôi gọi đây là "cú đấm kép" vì cả hai yếu tố đều tác động cùng chiều lên biên lợi nhuận. Giá bán tăng, chi phí giảm — công thức đơn giản nhưng hiếm khi xảy ra đồng thời.
Lợi thế của kẻ đến trước
DPM không phải công ty duy nhất trong ngành phân bón, nhưng có những lợi thế mà đối thủ khó sao chép.
Nguồn khí đầu vào giá rẻ từ Petrovietnam là yếu tố then chốt. Trong khi các nhà sản xuất khác phải mua khí theo giá thị trường, DPM được hưởng mức giá ưu đãi từ công ty mẹ. Đây là moat tự nhiên — không phải vì DPM giỏi hơn, mà vì họ may mắn sinh ra trong gia đình đúng.
Hệ thống phân phối rộng khắp là lợi thế thứ hai. Thương hiệu Đạm Phú Mỹ đã ăn sâu vào tâm trí nông dân Việt Nam qua hàng chục năm. Khi một sản phẩm trở thành "tên gọi chung" cho cả ngành hàng, đó là dấu hiệu của vị thế độc tôn.
So với DCM — đối thủ trực tiếp cùng ngành — DPM có quy mô lớn hơn và hệ thống phân phối phủ rộng hơn. Tuy nhiên, cả hai đều đang hưởng lợi từ cùng một xu hướng giá và chính sách. Cuộc đua không phải ai thắng ai, mà là ai tận dụng tốt hơn giai đoạn thuận lợi này.
Bảng cân đối kế toán kể chuyện gì
Điều khiến tôi yên tâm hơn về DPM không chỉ là lợi nhuận tăng, mà là cách họ quản lý tài chính.
Tiền mặt dồi dào, nợ vay thấp, dòng tiền hoạt động mạnh — đây là những dấu hiệu của một doanh nghiệp có thể chịu đựng được biến động chu kỳ. Việc chia thưởng cổ phiếu 288,6 triệu cổ phiếu gần đây cho thấy ban lãnh đạo tự tin vào triển vọng dài hạn.
Biên lợi nhuận gộp đang cải thiện theo xu hướng từ Q1/2024, tăng khoảng 2,8 điểm phần trăm. Đây là tín hiệu cho thấy lợi nhuận không chỉ đến từ doanh thu tăng, mà còn từ hiệu quả hoạt động được cải thiện.
Những gì có thể đi sai
Tôi không tin vào những câu chuyện chỉ có màu hồng. DPM có rủi ro, và nhà đầu tư cần hiểu rõ.
Giá khí đầu vào là biến số lớn nhất. Dù được hưởng giá ưu đãi, DPM vẫn phụ thuộc vào nguồn cung khí từ Petrovietnam. Bất kỳ biến động nào về giá năng lượng toàn cầu — từ xung đột địa chính trị đến chính sách OPEC — đều có thể ảnh hưởng gián tiếp.
Tính chu kỳ của ngành phân bón là rủi ro cố hữu. Giá Ure đã phục hồi, nhưng không ai đảm bảo xu hướng này kéo dài bao lâu. Lịch sử cho thấy ngành hàng hóa (commodity) luôn có những đợt điều chỉnh mạnh sau giai đoạn tăng giá.
Và một điều ít người nhắc đến: khi lợi nhuận tăng 75%, kỳ vọng của thị trường cũng tăng theo. Nếu Q3 chỉ tăng 30%, liệu nhà đầu tư có thất vọng? Đôi khi, vượt kỳ vọng quá nhiều lại tạo ra áp lực cho những quý tiếp theo.
Điều tôi sẽ theo dõi
Có ba trigger quan trọng trong những tháng tới.
Một là việc Quốc hội chính thức thông qua luật thuế VAT 5% cho phân bón. Nếu chính sách này được chốt, đây sẽ là yếu tố hỗ trợ dài hạn cho biên lợi nhuận.
Hai là giá Ure thế giới. Nếu duy trì trên mốc hỗ trợ hiện tại, DPM sẽ tiếp tục hưởng lợi. Nếu đảo chiều, câu chuyện sẽ khác.
Ba là kết quả kinh doanh Q3. Liệu đà tăng trưởng có được duy trì, hay Q2 chỉ là đỉnh điểm của chu kỳ?
Trong ngành hàng hóa, timing là tất cả. DPM đang ở đúng thời điểm, với đúng chính sách, và đúng xu hướng giá. Nhưng thời điểm tốt không kéo dài mãi — câu hỏi là bạn có biết khi nào nên rời bàn tiệc.